Friese gebitten nog snel even bebeugeld

Zorgverzekeraar Friesland

Net voor de deadline gingen veel Friezen woensdag naar de orthodontist voor een beugel. Zorgverzekeraar De Friesland wijzigt de regels.

Bij Orthodontiepraktijk Leeuwarden was het woensdag druk met patiënten die zich nog voor 1 december een beugel lieten aanmeten. Foto Kees van de Veen

De meeste meisjes nemen een paarse of een roze ‘activator blokbeugel’ met glitters, jongens uit deze regio houden van het geel-blauwe exemplaar met een SC Cambuurlogo. Dit bitje van kunsthars is voor kinderen met een overbeet, en na de slotjesbeugel is het de vaakst geadviseerde beugel in Orthodontiepraktijk Leeuwarden. Vandaag rommelt orthodontist Daniël van der Meulen vaker dan gebruikelijk in zijn la met voorbeeldmodellen. Hij wijst om zich heen. Acht tandartsstoelen. „Allemaal vol.”

Ook in de andere Friese orthodontiepraktijken is het druk. Zorgverzekeraar De Friesland haalt de beugel uit de populaire, want relatief voordelige aanvullende verzekering AV Extra (ruim 20 euro per maand). Maar wie vóór deze donderdag een beugel geadviseerd kreeg van de orthodontist – én een röntgenfoto en gipsbitje heeft laten maken – krijgt het hele traject nog wel vergoed.

Friese orthodontisten probeerden de afgelopen weken zo veel mogelijk ongeruste klanten op het nippertje te behandelen. „We zijn zelfs twee zaterdagen open geweest”, zegt Van der Meulen. „Er hebben mensen huilend van woede aan mijn balie gestaan”, vertelt de receptionist. „Ze begrijpen gewoon niet hoe het werkt. Ik begrijp het zelf amper.”

Foto Kees van de Veen

Foto Kees van de Veen

Komend jaar vergoedt verzekeraar De Friesland alleen nog de kosten van een beugel voor kinderen met de duurdere aanvullende verzekering (AV Optimaal, ruim 40 euro per maand). Om de beugelkosten van hun kinderen vergoed te krijgen, betalen De Friesland-verzekerden vanaf 2017 op jaarbasis dus bijna 250 euro meer premie dan in 2016. Beugeltrajecten duren meestal twee of drie jaar.

Wie de beugel uit eigen zak betaalt, is gemiddeld tussen de 2.000 en 2.500 euro kwijt. Veel verzekeraars vergoeden voor mensen met een aanvullende verzekering een deel van dat bedrag, 80 procent of 1.750 euro, zoals De Friesland tot voor kort in AV Extra (en nu in AV Optimaal).

Net „slotjes” gekregen

Jorn van der Heiden (11) uit Berlikum trekt zijn bovenlip omhoog en zijn onderlip naar beneden. „Lelijk”, zegt hij tegen zijn spiegelbeeld. Hij heeft net „slotjes” gekregen in de praktijk van Van der Meulen. Twee zijn er op de boventanden geplakt en vier aan de onderkant. Bruin elastiek is gespannen tussen de boven- en de ondertanden, waardoor zijn mond moeilijker opengaat. „Mijn vrienden hebben gekleurde slotjes”, zegt hij ernstig. „Er zitten 22 kinderen in mijn klas en 11 hebben er een beugel.”

Jorn en zijn oma wisten niets van de veranderende polis, maar Eske Berdik (10) is er vandaag speciaal voor naar de praktijk gekomen. Ze had al een beugel geadviseerd gekregen, maar komt vandaag voor een officieel consult. De orthodontist had haar moeder gewaarschuwd. Eske heeft net een aquablauwe blokbeugel besteld. Ze is een van de eersten uit haar klas. „In de klas van Eskes zus van 11 is het bijna een modeartikel”, zegt moeder Marijke.

Ongeveer de helft van de Nederlandse kinderen draagt op een zeker moment een beugel. Het aantal dragers is snel toegenomen sinds verzekeraars de behandeling in de jaren zeventig gingen vergoeden. Toen het in 1995 uit het basispakket werd gehaald, daalde het aantal beugels niet.

Foto Kees van de Veen

Foto Kees van de Veen

Fors verlies op beugels

De Friesland heeft de omstreden poliswijzigingen doorgevoerd omdat ze „fors verlies lijden op de aanvullende verzekeringen”, zegt Gerrie Riemersma van De Friesland. „Stijgende kosten voor orthodontie spelen daarin een belangrijke rol.” Eerder constateerden zorgverzekeraars al dat kinderen langer beugels dragen waardoor het duurder is, en de Nederlandse Zorgautoriteit zag vorig jaar dat beugels vaker in meerdere behandelingen worden geplaatst.

Van scheve tanden ga je niet dood, dat weet orthodontist (en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Orthodontisten) Christo Boxum uit Heerenveen ook wel. Zijn wachtkamer zit vandaag vol. „Maar de beugel is absoluut geen luxeproduct”, vindt hij. Dat beeld bestaat volgens Boxum wel bij sommige verzekeraars. Beugeldragers „houden langer een gezond gebit”. De Friesland ontneemt de hele provincie een belangrijk stuk zorg, vindt Boxum. „Op deze manier gaan we veertig jaar terug in de tijd.” Hij denkt dat je straks aan de tanden van een Fries kunt zien hoeveel geld er op de bankrekening staat.

Foto Kees van de Veen

Foto Kees van de Veen

De Friese orthodontisten vrezen dat de poliswijziging van De Friesland een voorteken is dat ook andere verzekeraars dit pad gaan volgen. Dit jaar is het in in ieder geval nog niet zover, inmiddels zijn alle polissen bekend.

„Je ziet het, nu gebeurde het weer”, zegt Boxum terwijl hij de deur van zijn behandelkamer dichttrekt. Hij heeft net aan ouders uitgelegd dat hun twee dochters van 11 en 13 mazzel hebben. Doordat ze vandaag een consult kregen, vergoedt hun AV Extra-verzekering het nog. „Deze dagen ben ik voortdurend bezig met vertellen hoe zorgverzekeringen werken. Ik lijk wel een verzekeringsagent.”

Overstappen naar een andere verzekeraar die meer vergoedt doen mensen niet snel, merkt hij. „Ze vinden het eng.” Ze weten wat ze nu krijgen en begrijpen niet altijd hoe een overstap uitpakt. „Friezen zijn altijd erg trouw aan De Friesland geweest.”