Werknemer kopieert illegaal, werkgever is aansprakelijk

Deze rubriek belicht elke dinsdag kwesties uit het bedrijfsleven waarover de rechter zich onlangs uitsprak. Deze week: de softwarepolitie van Siemens.

Foto iStock

Iedere werknemer met een smartphone of laptop van de zaak komt wel eens in de verleiding. De baas heeft een licentie op een programma waarmee je voor je werk ontwerpt, rekent, schrijft, controleert of produceert. Maar dan komt er een nieuwe versie uit. En al snel is er een collega die weet waar op het web een gekraakte versie is te vinden.

Alleen zit in veel software een beveiligingsmechanisme dat een melding doet bij de leverancier als een laptop software gebruikt waarvoor geen licentievergoeding is betaald. En dan kan het zomaar gebeuren dat de deurwaarder ‘jouw’ werklaptop in beslag komt nemen en een rekening naar de baas stuurt.

Het overkwam de firma Maverick Valves Manufacturing in Rotterdam, een bedrijf dat afsluiters maakt voor raffinaderijen en rederijen. Bij de Siemens ‘softwarepolitie’ was een rood lampje gaan branden nadat een laptop van Maverick een illegale kopie van een softwareprogramma had gebruikt. Na een kort geding mocht Siemens deze laptop in beslag nemen. Het bedrijf eiste vervolgens van Maverick 76.430 euro wegens inbreuk op auteursrechten. Maverick erkent dat een employé een fout maakte, maar ontkent aansprakelijkheid omdat het bedrijf er niet van wist en ook niet kan voorkomen dat werknemers illegale software van internet downloaden. Ook zou er geen ‘functioneel verband’ zijn geweest tussen de kopie en de werkzaamheden – de man had de kopie helemaal niet nodig voor het werk.

De rechtbank Rotterdam verwerpt dit verweer omdat de werkgever een risicoaansprakelijkheid heeft voor de handelingen van de werknemer. Maverick wordt veroordeeld tot het betalen van 33.000 euro – deels schadevergoeding, deels beslag- en proceskosten.

www.rechtspraak.nl ECLI:NL:RBROT:2016:6240

Maar hoe zit het als werknemers op hun privé-smartphones en laptops illegale software voor het werk downloaden en er privé mee werken? Het is tegenwoordig immers vaak BYOD, of wel ‘bring your own device’ naar het werk. En privé- en werktijd lopen vaak in elkaar over. In dit geval pakte Siemens een andere klant aan, de firma Altrex, bekend van trappen en ladders. Daar had een van de ‘rekenkundige engineers’ op zijn privélaptop een gekraakte nieuwere versie van een werkprogramma gedownload, wat bij Siemens voor een melding zorgde. En voor een eis tot schadevergoeding van maar liefst 168.000 euro. De werknemer had zo’n 48 keer de illegale software gebruikt, waarvan 12 keer via het netwerk van zijn werkgever en de rest vanuit huis of elders. Altrex verweerde zich met de stelling dat het personeel schriftelijk was verboden om illegale software te downloaden. En de engineer handelde op eigen houtje.

De rechtbank Overijssel oordeelde dat het er niet toe doet of het illegale downloaden thuis is gebeurd, op een privé-laptop of buiten werktijd. Er is hier zeker sprake van een ‘functioneel verband’ tussen de functie van de man en het illegale gebruik, omdat Altrex een oudere versie van het programma gebruikt. Dat Altrex zijn werknemers expliciet verbood software of applicaties te downloaden, maakt dat niet anders. Ook nu is de werkgever dus aansprakelijk. Uiteindelijk is in een vervolgprocedure de schadevergoeding vastgesteld op bijna 30.000 euro.

www.rechtspraak.nl ECLI:NL:RBOVE:2016:4111