Rebellen zijn aan de verliezende hand in Aleppo

De oorlog in Syrië

Rebellengroepen hebben aanzienlijk terreinverlies geleden in het oosten van het strategisch cruciale Aleppo. Duizenden burgers raken verder bekneld tussen de strijdende partijen. Frankrijk heeft de Veiligheidsraad bijeengeroepen. De vraag is of dat helpt.

De Syrische nationale vlag fladdert in de buurt van het oosten van Aleppo. Foto SANA/Handout

De strijd om Aleppo, die al sinds 2012 woedt, is door het huidige succesvolle offensief van het Syrische regeringsleger en zijn bondgenoten in een stroomversnelling geraakt. Een coalitie van rebellengroepen moest na felle slag ruim een derde van haar gebied in het oostelijke stadsdeel prijsgeven. De toestand in het oosten van de stad is chaotisch en berichten spreken elkaar tegen. Een poging om enige duidelijkheid te scheppen:

1. Hoe is de militaire toestand in Aleppo op dit ogenblik?

De bombardementen door de Syrische luchtmacht, bijgestaan door Russische toestellen, op doelen in het oosten van Aleppo gaan door. Bij een daarvan werden volgens het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten dinsdag tien burgers gedood. Een lokale hulporganisatie meldde zelfs 25 gedode burgers. Woordvoerders van de rebellen verklaarden dat hun strijders zich maandag achter een grote weg hadden verschanst die dwars door het oosten van de stad loopt, omdat die linie beter was te verdedigen. Het grootste deel van het gebied dat tot dan van hen was geweest viel in handen van de regering, een kleiner deel zouden de rebellen hebben overgedragen aan Koerdische strijders die eveneens een enclave in Aleppo hebben, die door de regering min of meer ongemoeid wordt gelaten. Volgens andere berichten hebben de Koerden snel van de gelegenheid gebruik gemaakt om hun gebied te vergroten.

Het is onzeker of de opstandelingen hun nieuwe posities goed weten te verdedigen en eveneens of hun tegenstanders een adempauze nemen voor ze verder proberen op te rukken.

embed-2-small

2. Wie vechten er precies tegen elkaar in Aleppo?

Hoewel de strijd gaat tussen de aanhangers van het regime van president Assad en de opstandelingen tegen diens regime gaat het in de praktijk aan beide kanten om een veelheid aan groepen. Assads troepen worden bijgestaan door de Russische luchtmacht, terwijl ze op de grond veel steun krijgen van shi’ítische strijders uit Iran, Irak, Libanon en zelfs Afghanistan. Iran bevestigde onlangs dat er al duizend Iraniërs waren gesneuveld in Syrië, deels bij Aleppo.

Ook aan rebellenzijde bestaat er een ruime diversiteit. Aan hun kant domineren keiharde fundamentalistische groepen. Daaronder het vroegere, aan Al-Qaeda gelieerde Al Nusra, dat zich nu Jabhat Fateh al-Sham noemt, en Harakat Nuredin al-Zinki. Daarnaast zijn er gematigder groepen, die soms Amerikaanse wapensteun hebben ontvangen. Ook onder de rebellen bevinden zich veel buitenlanders.

3. Hoe maken de burgers het onder de zware gevechten?

Een deel van de naar schatting 250.000 inwoners van het oosten heeft de kans benut naar het veiliger westen te vluchten. Om hoeveel mensen het precies gaat is niet duidelijk, vermoedelijk om enige duizenden. Een woordvoerder van het Russische ministerie van Defensie stelde dinsdag dat dankzij de opmars van de laatste dagen 80.000 mensen eindelijk weer toegang tot voedsel en andere hulp hebben. Volgens VN-hulpcoördinator Stephen O’Brien echter zijn 16.000 burgers door de recente gevechten ontheemd geraakt. Hij wees bovendien op de uitermate moeilijke omstandigheden in Oost-Aleppo. Er zijn geen werkende ziekenhuizen meer over en de voedselvoorraad is bijna uitgeput.

embed-2-large

4. Hoe reageert de internationale gemeenschap?

Frankrijk heeft dinsdag opgeroepen tot spoedberaad in de Veiligheidsraad over de toestand in Aleppo. Ook willen de Fransen een resolutie indienen om het gebruik van chemische wapens in het Syrische conflict te bestraffen. Zulke bijeenkomsten in de Veiligheidsraad hebben in het verleden weinig verschil gemaakt. Naar verwachting zal Rusland ook ditmaal eventuele voorstellen tot sancties tegen Assads bewind blokkeren. Andere landen hebben hun zorg uitgesproken over de ontwikkelingen in Aleppo, voor zover bekend zonder verder concrete stappen te nemen. Staffan de Mistura, de speciale VN- gezant voor Syrië, zei dinsdag in het Europees Parlement dat hij geen idee had hoe lang Oost-Aleppo het nog zou kunnen volhouden tegen de troepen van Assads regime.