Janoekovitsj ontkent verantwoordelijkheid voor doden Maidan-opstand

Snipers Volgens de oud-president van Oekraïne overschreed de oproerpolitie in Kiev zijn bevoegdheden, maar werden agenten hiertoe geprovoceerd door de opstandelingen. De aanklager beschuldigde hem van landverraad.

De rechtszaal tijdens het proces in Kiev, waar een videoverbinding is gemaakt met Janoekovitsj. Foto Reuters / Gleb Garanich

De Oekraïense oud-president Viktor Janoekovitsj ontkent dat hij tijdens de Maidan-opstand in 2014 opdracht heeft gegeven het vuur te openen op betogers. Dat zei Janoekovitsj maandag tegen de Oekraïense openbaar aanklager tijdens een vier uur durende ondervraging per videoverbinding vanuit een rechtbank in de Russische stad Rostov.

Volgens de oud-president overschreed de oproerpolitie in Kiev zijn bevoegdheden, maar werden agenten hiertoe geprovoceerd door de opstandelingen. „De schuld ligt bij de radicalen en zij die hen hebben gemanipuleerd. Zij provoceerden het bloedvergieten. Zonder hen hadden we de situatie met de Krim en de Donbas niet gehad”, aldus Janoekovitsj in een verwijzing naar de Russische annexatie van de Krim en de oorlog in het oosten van Oekraïne.

Bekijk de verklaring van Janoekovitsj in deze video. De tekst gaat hieronder verder.

Het was de eerste keer dat Janoekovitsj, die tijdens de opstand naar Rusland vluchtte, in een rechtbank verantwoording aflegde over zijn optreden tijdens de rellen. In een eenmalig interview met de BBC in 2015 ontkende hij eveneens opdracht gegeven te hebben voor het doden van demonstranten. De rellen escaleerden toen betogers, onder wie extreemrechtse radicalen, tegenover de oproerpolitie kwamen te staan en snipers vanaf de daken met scherp schoten op de demonstranten. In totaal kwamen rond de honderd demonstranten om het leven.

Gevraagd naar zijn contacten met Moskou ten tijde van de rellen zei Janoekovitsj met niemand afspraken te hebben gemaakt over het neerslaan van de opstand. Ook zei hij geen enkele keer contact te hebben gehad met Vladislav Soerkov, een belangrijke buitenlandadviseur van president Poetin, die door velen gezien wordt als het brein achter de Russische inmenging in Oekraïne.

Lees ook over de betrekkingen tussen de EU en Oekraïne: EU onthaalt ‘corrupte’ Porosjenko

Tijdens het verhoor vertoonde Janoekovitsj’ geheugen opvallend veel hiaten en zijn optreden kreeg dan ook kritiek in Oekraïne en van de onafhankelijke Russische pers. Ook de openbaar aanklager, Joeri Loetsenko, was zichtbaar ontevreden met Janoekovitsj’ antwoorden. Hij beschuldigde de oud-president van landverraad.

Janoekovitsj deed zijn uitspraken als getuige in een rechtszaak tegen vijf oud-leden van de oproerpolitie Berkoet die in Kiev terecht staan voor moord op tientallen demonstranten. Een eerdere zitting op 25 november werd verdaagd nadat demonstranten hadden verhinderd dat de beklaagden naar de rechtbank konden worden gebracht.