Recensie

Een poëtische kluizenaar

A Quiet Passion is geen historische film die de afstand tot het heden makkelijk overbrugt, integendeel. Op deze manier creëert Davies afstand, sluit hij de kijker net zo buiten als Dickinson de haar beperkende samenleving. ●●●●

De Amerikaanse dichteres Emily Dickinson (1830-1886) publiceerde in haar leven zes gedichten. Na haar dood bleek dat ze een enorm oeuvre achterliet: volstrekt oorspronkelijk werk waarvan actrice Cynthia Nixon, bekend van tv-serie Sex and the City, snippers voordraagt. Regisseur Terence Davies koos voor Nixon omdat ze zo op Dickinson lijkt.

Al in de openingsscène van A Quiet Passion wordt Dickinson als een opstandig en eigengereid iemand neergezet als zij weigert zich te conformeren aan een religieus dogma. Dit non-conformisme loopt als een rode draad door haar kluizenaarsleven. De introverte en onzekere Dickinson trouwt nooit, woont haar hele leven bij haar familie en schrijft na toestemming van haar vader ’s nachts haar cryptische gedichten.

De familie Dickinson is een hecht gezin dat anderen buitensluit met superieure ironie, een arsenaal aan snedigheden en soms wat vermoeiende woordspelletjes. Woorden als wapens, ver verwijderd van delicate poëzie. Pas in de stilte van de nacht komen Emily’s diepste gevoelens naar buiten in volstrekt oorspronkelijke gedichten die net als hun schepper niet meteen hun geheimen prijsgeven. De verlegen Dickinson zondert zich meer en meer af van de buitenwereld, verkiest observeren boven deelnemen aan het leven. Als innerlijke demonen en fysieke kwellingen de overhand nemen, zoekt ze steeds verbitterder troost in haar poëzie.

A Quiet Passion is geen historische film die de afstand tot het heden makkelijk overbrugt, integendeel. De taal klinkt gekunsteld, het acteren is formalistisch en de stijl streng: de camera verlaat nauwelijks haar schilderachtig belichte vertrekken. Daarbij is de mise-en-scène expres theatraal: in tableauscènes spelen de acteurs meestal frontaal naar de kijker toe. Op deze manier creëert Davies, die ook het scenario schreef, afstand, sluit hij de kijker net zo buiten als Dickinson de haar beperkende samenleving. Zijn visie op Dickinson is in lijn met haar eigen onderzoekende blik: altijd op zoek naar emotionele eerlijkheid, zelfs als die bruut, pijnlijk en nietsontziend is.