Recensie

Welkom sentiment in het laatste seizoen van A’dam - E.V.A.

Het derde en laatste seizoen van de dramaserie A’dam E.V.A. is een pleidooi voor liefde en tolerantie.

Eva van de Wijdeven in ‘A’dam E.V.A.III’

Het klinkt een beetje als een nieuw te ontwikkelen gemeentelijk bouwproject, maar A’dam E.V.A. III staat gewoon voor het derde seizoen van de dramaserie die voluit Amsterdam En Vele Anderen heet: een caleidoscoop van Amsterdamse personages rond bakfietsmoeder en voedselbankmedewerkster Eva van Amstel (Eva van de Wijdeven) en gemeentelijk uitvaartverzorger Adam de Heer (Teun Luijkx).

Voorafgaand aan de seizoensstart riep Hanneke Groenteman als tafeldame in DWDD de productie uit tot „de allerbeste tv-serie die ooit in Nederland gemaakt is.” Dat is misschien wat overdreven en valt te verklaren uit cognitieve dissonantie: als je alle afleveringen van een serie achter elkaar hebt gezien, dan moet die tijdsinvestering wel heel erg de moeite waard zijn geweest.

Maar de loftrompet dient inderdaad te worden gestoken: het is waar dat elk van de seizoenen beter was dan het vorige, terwijl de kijkcijfers juist per seizoen dalen.

Regisseur Norbert ter Hall en scenarioschrijver Robert Alberdingk Thijm hebben het procédé van het in Nederland weinig beoefende mozaïekgenre (à la Short Cuts en Magnolia) steeds beter in de vingers en de casting van vaak minder bekende acteurs is nagenoeg perfect. Het aanvankelijk nogal mechanisch volgehouden idee van acteurs in documentair gedraaide scènes wordt nu veel losser toegepast.

Tekst gaat verder onder de video

In 2011 had ik nog grote problemen met het breed uitmeten van Amsterdam als hoofdstad van etnische, culturele en seksuele diversiteit. Ja duh, dat Magic Center, dat wisten we nu wel. Maar de wereld is sindsdien dramatisch veranderd. Homostellen die speeddaten met potentiële draagmoeders, onofficiële pleegkinderen, geloven en overtuigingen die elkaar kruisen en beïnvloeden, dat is weer iets geworden waar we onszelf mee mogen feliciteren.

De snel veranderende wereld komt op meer niveaus de vertelling binnengeslopen: in de vorm van invasies van Braziliaanse rugzaktoeristen die je omver fietsen als je niet uitkijkt, om hier hun droom van seks, drugs en rock-‘n-roll te kunnen uitleven. Maar ook de opmars van het verstikkende provinciale conservatisme, dat liever alle onaangename emoties onder het tapijt veegt, duikt weer op.

De paradijselijke welzijnsstaat erodeert ook van binnenuit. Het geraffineerde scenario voert steeds weer overheidsdiensten op, waar we heel blij mee zouden moeten zijn: Jeugdzorg, Voedsel- en Warenautoriteit, leerplichtambtenaren, brandweer, het begraven van berooide eenzame mensen door de gemeente. Net als je ons zelf daar eveneens mee wilt feliciteren, blijkt ambtenarij en onmacht ook daar regelmatig de pret te drukken en moeten ambtenaren cursussen volgen hoe ze hun nut in punten kunnen uitdrukken.

Het is lastig om te beschrijven wat het derde en laatste seizoen nu zo bijzonder maakt, en vooral zo ontroerend. Het is een verhaal dat niet bang is om emoties en persoonlijke groei ruim baan te geven: hoe je je angsten en kinderachtige nukken kunt overwinnen, en in laatste instantie altijd voor de liefde moet kiezen. Ik vind dat inmiddels geen sentimentele onzin meer. We gaan immers een tijd tegemoet waarin zulke keuzes er weer toe doen.