‘Russisch staatsoliebedrijf kocht curator om in Yukos-faillissement’

Rosneft Advocaten van olieconcern Yukos Oil presenteerden maandag voor het gerechtshof Amsterdam bewijzen voor omkoping van de curator die was betrokken bij het faillissement en de veiling van het bedrijf.

Illustratie Anne van Wieren

Het Russische staatsoliebedrijf Rosneft heeft de curator die in 2006 betrokken was bij het faillissement en de veiling van olieconcern Yukos Oil omgekocht. Dat zeggen de advocaten van Yukos, die maandagmorgen voor het gerechtshof Amsterdam bewijzen voor de omkoping presenteerden.

De zitting is onderdeel van een al acht jaar durende procedure van Promneftstroy, voormalig dochterbedrijf van Rosneft, tegen de voormalige bestuurders en eigenaren van Yukos. Inzet is de zeggenschap over het Nederlandse bedrijf Yukos Finance BV, met bezittingen ter waarde van 800 miljoen euro.

Uit een overboekingsdocument blijkt dat de Russische curator Eduard Rebgun na het faillissement 90 miljoen dollar kreeg van Rosneft. Yukos werd op 1 augustus 2006 failliet verklaard. 11 augustus 2006 maakte Rosneft International, een Ierse offshore-vennootschap, 70 miljoen dollar over van een offshore bankrekening in Jersey naar de beheerder van een trust in Singapore waarvan onder meer Rebgun, zijn vrouw en hun twee kinderen de begunstigden zijn. De trust werd op 14 augustus 2006 opgericht. Op 17 augustus volgde nog een betaling van 20 miljoen dollar.

Volgens de advocaten „zorgde de Russische Staat er heimelijk voor dat Rebgun de activa van Yukos Oil in handen van Rosneft speelde, hetgeen Rebgun, betaald door Rosneft, ook deed.” De veiling van de onderdelen van het failliete Yukos was tussen mei en augustus 2007. Rebgun werd daarna genomineerd voor een bestuurszetel bij Rosneft, „een eigenaardige beloning voor een ‘onafhankelijke curator’”, aldus de advocaten van Yukos.

Grootste olieconcern van Rusland

Yukos was tien jaar geleden het grootste olieconcern in Rusland, geleid door Michail Chodorkovski. Hij was een belangrijk tegenspeler van president Vladimir Poetin. De Russische belastingdienst legde Yukos forse belastingaanslagen op, waarna het bedrijf failliet verklaard werd en verkocht aan, onder meer, Rosneft en Promneftstroy.

Vorige week bleek uit processtukken in een andere rechtszaak in Amsterdam, tussen Yukos en Rosneft, dat het Russische staatsoliebedrijf in Armenië vonnissen heeft gefabriceerd om de rechtsgang in Nederland te manipuleren. Uit e-mails blijkt dat het Amsterdamse hof in 2011 op basis van een gemanipuleerd vonnis oordeelde dat Rosneft voorshands moest worden erkend als aandeelhouder van Yukos in Armenië.

‘Vrouw curator deed mee aan veiling’

De advocaten van Yukos maandagmorgen: „Als onderdeel van het masterplan moest Yukos Oil gewoon failliet. De Russische Staat, Rosneft en Rebgun werkten hierin naadloos samen.” Rebgun zou „absurde kortingen” hebben toegepast waardoor Rosneft „de kolossale assets van Yukos Oil” voor een prikje kon kopen. „Curator Rebgun was een marionet en staatsbedrijf Rosneft was zijn baas.”

Hoe complex de verstrengeling was blijkt volgens de advocaten uit het feit dat de vrouw van curator Rebgun in 2007 meedeed aan de door haar man georganiseerde veiling van de Yukos-bedrijven. Ze trad op als vertegenwoordiger van Prana, een Russisch vennootschap met een offshore-aandeelhouder op de Seychellen. Op de veiling kocht mevrouw Rebgun via Prana Yukos onroerend goed en vorderingen op derden voor 2,85 miljard euro. Ze verkocht dit meteen door aan Rosneft-dochter Neft-Aktiv. De advocaten: „Het verschil ging naar de Seychellen.”

‘Nederlandse rechtsorde niet besmetten’

Erkenning van het faillissementsvonnis zou impliceren dat de smeergeldpraktijken van Promneftstroy, Rosneft en Rebgun de Nederlandse rechtsorde infiltreren, betoogden de advocaten. „Het is, ook in de wereld, vrij uniek dat machinaties en corruptie van deze orde kunnen worden blootgelegd. Promneftstroy heeft van deze praktijken altijd geweten en deze consequent verzwegen. Dit mag ook niet zonder gevolgen blijven. Niet alleen de aanvraag, maar ook de afwikkeling van het faillissement was een grote farce. De Nederlandse rechter mag er niet aan meewerken om deze in Nederland te importeren en te laten doorwerken. De Nederlandse rechtsorde kan niet worden besmet door deze praktijken van de Russische Staat, Rosneft en Promneftstroy en de nu van zijn touwtjes ontdane marionet Rebgun.”

Curator Rebgun en zijn vrouw ontkennen de beschuldigingen. Later vanmiddag komen de advocaten van Promneftstroy aan het woord.