NRC checkt: ‘In Nederland worden elk uur twee huizen verwoest door brand’

NRC checkt

Dat beweert kluizenverhuurbedrijf De Nederlandse Kluis in een radiospot.

Brandweerlieden bij een brand in seniorenappartementen boven een rij winkels in Wijchen. Foto ANP/AS Media

De aanleiding

De Nederlandse Kluis, dat kluizen verhuurt om kostbaarheden in op te slaan, adverteert op de radio met een alarmerende boodschap: „Wist je dat er in Nederland elk uur twee huizen door brand worden verwoest?” Twee huizen per uur, dat zou neerkomen op 17.520 verwoeste huizen per jaar. We gaan checken of dat klopt.

Waar is het op gebaseerd?

Allereerst: wanneer is een woning door brand verwoest? Volgens De Nederlandse Kluis is een woning verwoest als het vuur deze voor korte of langere tijd onbewoonbaar heeft gemaakt. Bij dit soort grote branden moet de brandweer uitrukken, zo redeneert De Nederlandse Kluis. Dus, hoe vaak rukt de brandweer uit voor een brand in een woning? De Nederlandse Kluis mailt cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2013, het laatste meetmoment van het CBS, rukte de brandweer 14.326 keer uit voor een binnenbrand, dat is 1,6 maal per uur. De Nederlandse Kluis heeft dat afgerond naar twee huizen per uur.

Verder noemt De Nederlandse Kluis cijfers van het Verbond van Verzekeraars. Zij maken elk jaar bekend hoeveel claims er worden gedaan in verband met woningbranden. In 2015 waren dat er 283 per dag.

En, klopt het?

Eerst maar de cijfers van het CBS, die tot 2013 gaan. De Nederlandse Kluis heeft het in de radiospot over huizen, maar gebruikt het cijfer voor het totaal aantal binnenbranden. Binnenbranden, zo definieert het CBS, zijn branden in gebouwen en daar vallen dus ook kantoren, ziekenhuizen, fabrieken en andersoortige gebouwen onder.

Als we specifiek zoeken op woningen zien we dat de brandweer in 2013 4.837 binnenbranden in woningen registreerde. Dat zijn ongeveer 13 woningbranden per dag waarvoor de brandweer uitrukt, iets meer dan een ‘halve brand’ per uur.

Het aantal woningbranden daalt de afgelopen 15 jaar. In 2012 waren er 5.466 woningbranden, in 2010 waren dat er 6.280 en in 2000 registreerde de brandweer nog 7.885 woningbranden.

Dan de cijfers van het Verbond van Verzekeraars. Zij maken elk jaar bekend hoeveel claims er zijn gedaan in verband met woningbranden. Deze cijfers zijn wat recenter. In 2015 waren dat er 103.144, ongeveer 283 per dag en dus ongeveer 12 per uur. De absolute piek ligt op 1 januari, toen waren er 1.699 brandclaims. Andere pieken zijn er bij heftig onweer.

Maar, zo staat ook in de Risicomonitor, niet bij al deze branden rukt de brandweer uit. Vaker kunnen mensen zelf de brand blussen. Er is dan meestal wel enige schade aan het huis, vandaar ook de claims, maar een woning is meestal niet verwoest. Een roetvlek op de muur als gevolg van een vlam in de pan is ook al een claim.

Dan is er nog de Stichting Salvage. Deze stichting wordt door de brandweer ingeschakeld om hulp te verlenen bij grote binnenbranden. Salvage werd in 2015 3.150 keer opgeroepen bij een woningbrand. Dat is ongeveer negen keer per dag. Maar een huis is in die gevallen niet altijd verwoest, meldt de woordvoerder van Salvage.

Conclusie

Als je de bewering van De Nederlandse Kluis doorrekent, kom je uit op 17.520 verwoeste huizen per jaar. Het werkelijke aantal ligt een stuk lager. De Nederlandse Kluis rekent namelijk alle binnenbranden tot woningbranden en dat is onjuist. Van de 14.326 keer dat de brandweer uitrukte was dat ‘maar’ in 4.837 gevallen voor een woningbrand. Als de brandweer in een jaar uitrukt voor 4.837 woningbranden, zijn dat 13 branden per dag, ongeveer een halve brand per uur. We beoordelen de bewering daarom als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl