Asscher oogst meer bijval in PvdA-zaal

PvdA-lijsttrekkersstrijd

Als je zou afgaan op de stemming tijdens de PvdA-debatten, dan wordt Asscher lijsttrekker. Maar de meeste leden zitten er niet.

Foto Koen van Weel/ANP

Het hadden twee thuiswedstrijden moeten worden voor PvdA-lijsttrekkerskandidaat Diederik Samsom. Op zaterdagochtend ging hij samen met zijn concurrent Lodewijk Asscher schaatsen in Leeuwarden, waar hij is opgegroeid en waar zijn ouders nog steeds wonen. ’s Middags was in Groningen het derde lijsttrekkersdebat over een onderwerp waar Samsom heel veel meer van weet dan Asscher: duurzaamheid.

Het liep anders. De Friezen vonden Asscher de betere schaatser, zei een lokale PvdA’er voor een zaal met leden die bij de lunch – meteen na het schaatsen – in gesprek gingen met Asscher. En al na driekwart van het lijsttrekkersdebat in Groningen was het duidelijk: Asscher won. Met zijn harde uithalen naar Mark Rutte („mislukte cabaretier”) en Geert Wilders („hypocriet”) én zijn pleidooi voor een „sterke PvdA” kreeg hij veel meer applaus dan Samsom.

Samsom had het over zonne-energie, offshore windenergie en CO2-reductie. Asscher deed niet alsof hij net zoveel kennis had van het onderwerp, maar trok het debat zijn kant op door over zijn eigen thema’s te beginnen: arbeidsmigratie in Europa, werkgelegenheid en de dreigende „rechtse lente” als VVD en PVV de grootste partijen worden bij de verkiezingen.

Zo maakte Asscher van zijn zwakte zijn kracht. Met een onuitgesproken boodschap: Samsom was de technocraat, Asscher de warmbloedige politicus die mensen „meeneemt”.

Nadat Samsom had gezegd dat Nederland al decennia lang achterloopt in duurzame energiesubsidies, zei Asscher: „We moeten ons niet afvragen waarom het in het verleden fout is gegaan, we moeten bedenken wat we nu gaan doen.” Even later, vilein: „De grote onderwerpen van nu verdragen een waardegedreven politiek, en niet allemaal techniek.”

Komende zaterdag is het laatste lijsttrekkersdebat, PvdA-leden kunnen stemmen tot en met 7 december. Als bepalend wordt wat de kandidaten hebben losgemaakt in de – steeds overvolle – debatzaaltjes, lijkt het erop dat Asscher lijsttrekker wordt.

In het eerste debat, in de Haagse Schilderswijk, had hij meteen de aandacht naar zich toegetrokken door onverwacht fel uit te halen naar Samsom, die zou staan voor de „status quo” en die volgens hem als politiek leider flink was tekortgeschoten. Asscher was in de volgende twee debatten minder hard voor Samsom, hij koos vooral Rutte en Wilders als tegenstander. Maar hij bleef zeggen: „Als u vindt dat het goed gaat met de partij, dan moet u niets veranderen.” Hij weet: geen PvdA’er zal zeggen dat het goed gaat met de partij – die al zo lang slecht scoort in de peilingen.

Samsom zelf zegt op geen enkel moment iets vileins terug en hij wijst op het „verschil in stijl”. Daarbij is zíjn onuitgesproken boodschap: ík zou een partijgenoot die zich zo heeft ingezet voor de goede zaak nooit zo hard en vals wegzetten.