Eigentijdse ChristenUnie zet in op hoopvol-realistische politiek

Het belastingstelsel moet vriendelijker zijn voor gezinnen met eenverdieners, zegt Segers. Dat is het nu niet: “Rutte gedraagt zich als een vijand van het gezin.”

Gert-Jan Segers tijdens het najaarscongres van de ChristenUnie in het Hart van Holland in Nijkerk. Foto ANP / Jeroen Jumelet

De ChristenUnie heeft haar niche gevonden: de partij erkent de problemen, maar is hoopvol over de oplossingen. ‘Hoopvol realistisch’ heet het verkiezingsprogramma, en bij het partijcongres deze zaterdag vormde deze term de rode draad. Aan de vooravond van het congres twitterde ChristenUnie-Kamerlid Eppo Bruins al een assenstelsel dat volgens hem goed de huidige politieke verhoudingen weergeeft. “Benoemen van problemen” staat hier tegenover “politieke correctheid”, en “politiek van angst” tegenover “politiek van hoop”. De ChristenUnie prijkt als enige partij in de rechter bovenhoek: die van het benoemen en de hoop.

“Geef hoop een stem”, zegt partijleider Gert-Jan Segers zaterdagmiddag in zijn speech. Aan de hand van ontmoetingen met gewone Nederlanders, variërend van zijn moeder tot een vrouw die zich druk maakt over de komst van vluchtelingen, schetst hij hoe hij kwam tot zijn hoopvol-realistische wereldvisie. Hij vertelt over zijn tocht langs de breuklijnen en tegenstellingen in Nederland en de zorgen en angsten van mensen die hij tegenkwam.

Vervolgens vertelt hij met concrete voorbeelden wat die hoopvol-realistische politiek moet inhouden. Het belastingstelsel moet vriendelijker zijn voor gezinnen met eenverdieners, zegt Segers. Dat is het nu niet: “Rutte gedraagt zich als een vijand van het gezin.” Het bijzonder onderwijs moet worden gewaarborgd – sterker nog, het algemeen onderwijs moet worden afgeschaft.

Waarden vastleggen in de Grondwet

En nog een voorstel: “onze waarden” – naastenliefde, rechtvaardigheid, rentmeesterschap, godsdienstvrijheid, onderwijsvrijheid – moeten worden vastgelegd in de Grondwet. We zijn lang te vrijblijvend geweest over onze cultuur, zegt Segers. Hij wil er duidelijk over zijn: de “joods-christelijke traditie” is het fundament van onze samenleving. Met die uitspraak zet hij zich naar eigen zeggen af tegen partijen als GroenLinks en D66. “Het lijkt soms alsof onze beschaving door veilingmeester Pechtold verkocht wordt.”

Het is belangrijk dat de ChristenUnie een succes boekt in maart, drukt Segers de leden op het hart. “We zitten hier als een Gideonsbende die klaar is om de strijd aan te gaan.”

De speech volgt op het ochtendprogramma, waar inderdaad een hoopvolle sfeer hing. Het congres, dat ruimte bood aan zeshonderd leden, was helemaal uitverkocht. De leden hadden die ochtend de vijftig leden tellende kandidatenlijst met een staande ovatie ontvangen, Gods zegen gevraagd voor het verkiezingsprogramma en gezamenlijk een aantal liederen gezongen. Dominee Jurjen ten Brinke had een toespraak gehouden waarin hij zich eveneens een hoopvol realist noemde – en ook de apostel Paulus bleek er een te zijn.

Meer om inhoud, minder om opportunisme

Wanneer na de speech van Segers een confettikanon afgaat en de zaal in gouden slierten hult, is de euforie compleet. “Dat was vroeger wel anders”, zegt Ben Nitrauw, al jaren actief ChristenUnie-lid en in de jaren negentig trainer van het partijkader. “Toen hing er een meer rationele sfeer.” Hij behoort tot de linkerflank van de achterban, die zich uitstrekt van potentiële SGP-stemmers tot GroenLinks-twijfelaars. Maar hij is positief over de partij: “Bij de ChristenUnie gaat het meer om de inhoud en minder om mannetjesmakers en opportunisme.”

“Prachtig!” noemt ChristenUnie-lid Henk Knauff (70) het congres in de pauze. Ook hij behoort al jaren tot de achterban, van huis uit bij de GPV, later bij de minder strenge RPF. Hij is blij dat de ChristenUnie nu een bredere partij is die zich niet alleen richt op protestanten. “We denken niet meer in hokjes, we zoeken nu de verbinding. De ChristenUnie gaat met haar tijd mee!”

Eigentijds is de partij inderdaad, zo blijkt bij het middagprogramma: de leden kunnen met hun mobiele telefoon stemmen over zeventien amendementen. Over de grote lijnen wordt geen discussie meer gevoerd: de amendementen gaan over zaken als een uitgebreider vaderschapsverlof (afgewezen) en financiële educatie ter voorkoming van schulden (aangenomen). Tijdens een discussie over toonaangevend waterbeheer neemt de onrust op de achterste rijen toe. Het programma is uitgelopen, de Gideonsbende is toe aan de borrel.