‘Wilders heeft toch niks miszegd?’

De Stemming in Zuidwijk Hoe viel Wilders’ toespraak? Witte Rotterdammers horen bij zijn „miljoenen Nederlanders”. Niet-witte zeggen koeltjes: „Wij zijn toch al in de meerderheid.”

Foto’s Robin Utrecht

Dit was de week dat de uitersten elkaar even raakten. Denk maakte bekend dat kopstuk Sylvana Simons moet worden beveiligd tegen gewelddadige tegenstanders. PVV-leider Geert Wilders, die woensdag voor de rechtbank getuigde van de „hel” die zijn zwaar beveiligde leven is, maar erbij zei dat hij „móet spreken om Nederland te beschermen”, twitterde: „ Het allerbeste zou natuurlijk zijn als Mw Simons tegen zichzelf in bescherming wordt genomen en DENK wordt opgeheven.”

In Rotterdam Zuidwijk nemen de uitersten dezelfde metro, lopen ze over dezelfde stoep en gaan ze dezelfde winkels binnen. De Primera aan de Schere, de Plus-supermarkt, bakkerij Yunus aan de Langenhorst.

In 2020 zal de bevolking van Rotterdam niet langer in meerderheid een Nederlandse herkomst hebben. In Zuidwijk is dat punt al gepasseerd. En de bevolking weet het. De witte mensen die we spreken, zeggen dat ze zich „een minderheid” voelen, dat ze „worden overwoekerd”. De niet-witte mensen zeggen dat ze zich aan Wilders’ getier niks gelegen laten liggen: „Wij zijn toch in de meerderheid.”

Hoe is de ‘powerspeech’ (aldus GeenStijl) van Wilders gevallen in Zuidwijk? „Perfect”, zegt Riek die met haar volwassen dochter Silvana net sigaretten is wezen kopen. Haar 78-jarige moeder, zijzelf, haar man, Silvana zijn voor Wilders. En haar 15-jarige zoon is „helemaal into Wilders”, zegt Riek.

2611ZATbijBas1

Lees ook de vorige aflevering van De Stemming: Er is iets gaan wankelen in Soest

Miljoenen mensen

Wilders waarschuwde de rechters: „Als u over mij oordeelt, velt u niet alleen een oordeel over mij, maar ook over miljoenen mensen die het met mij eens
zijn.” Riek zegt: „Ik voelde mij een van die miljoenen.”

Vroeger stemde ze RPF, de ‘gristelijkste’ partij van Nederland. Haar kinderen gingen naar de reformatorische school. Ze draagt een halsketting met een menora, de Davidster en de vis als symbool van Christus ineen. Dat Wilders krachtig opkomt voor Israël is een van de redenen waarom ze hem zo goed vindt. Met sommige dingen gaat hij, zegt ze, te ver. Met de ‘minder Marokkanen’-uitspraak waarvoor hij terechtstaat, misschien? „Nee, daar ben ik het mee eens.” Ze vindt zijn standpunt over het bijzonder onderwijs – dat wil hij opheffen – niet goed. En „echte vluchtelingen” mogen van haar gerust naar Nederland komen.

Een bejaarde man en vrouw keuren de stoelen bij de Kringloopwinkel. Aan haar ene hand heeft zij een boodschappentrolley, haar andere hand ligt in de zijne. Ze zijn niet getrouwd, maar danspartners. „Ik hou zijn hand vast omdat hij net gevallen is.” En dansen was toch al lastig geworden. Buurthuis De Larenkamp is gesloten. De Middelhuyse in Vlaardingen, Dansen bij Jansen. Allemaal gesloten of overgenomen door Turken. „Alles voor de Nederlanders gaat weg. En ik ga niet tussen de Turken zitten.” Dat Wilders kan worden veroordeeld vinden ze ongehoord. „Hij heeft toch niks miszegd?”

In de Horsten vallen de gaten in de winkelstraten. Van slagerij Norbert’s Irish Beef liggen alleen de schalen nog in de winkel, met de decoratie ertussen. Tussen Chinees restaurant Good Lucky en Italiaan Il Caretto zijn drie ruiten afgeplakt. Een jongen fietst met volle vaart over de stoep. En dan te bedenken dat de bejaarde vrouw hier elf jaar geleden kwam wonen omdat het zo netjes was.

2611ZATbijBas3

Lees ook De Stemming in Landgraaf: Het programma van de revolutie

Gemengde buurt

Netjes, dat ligt aan de andere kant van hoofdstraat Slinge. De Burgen. Vroeger een beruchte achterbuurt. „Daar zetten ze hun raam even open om te schieten op het huis van de overburen”, zegt Yasin, een chemicus die in de Botlek werkt.

Nu is de Burgen een wijkje van koophuizen en vrije sector huurwoningen. „Gemengde buurt”, zegt een vrouw die haar hond uitlaat. „Af en toe wordt er een fiets gestolen, af en toe een inbraak, en er woont een asociaal gezin. Maar hier durf ik ’s avonds naar huis te fietsen na mijn werk.” Automatiseerder Perry van Steenveldt op Pauwenburg zegt: „Voor Zuid is dit een behoorlijk goeie buurt.”

Hoge hekken met stekels. „Ik ben blij dat ze er staan”, zegt HR-manager Farida Hmidach, „dan worden onze kinderen tenminste niet weggehaald.” Bij de parkeerhavens hangt een bordje ‘niet met uitlaten naar de tuin’ – tegen de autogassen.

Wie we ook spreken in de Burgen, PVV stemmen ze niet. Ook Denk-stemmers komen we niet tegen. Wat wil je? Op elke 100 volwassen mensen zou er één à anderhalve potentiële Denk-stemmer tussen zitten – als we de peilingen mogen geloven. Toch hadden we stiekem gehoopt ze hier te vinden: etnisch gemengde wijk voor de jonge, zelfbewuste middenklasse in Rotterdam-Zuid. Als Denk één groep aanspreekt, dan toch deze.

Farida Hmidach op Drakenburg begrijpt Kuzu en Özturk c.s. wel. Zij voelt zich heel Nederlands, ze zegt wel eens tegen haar man dat ze hoopt dat ze samen zullen eindigen in de seniorenflat aan de overkant van de straat, en dan de hele dag rummikuppen. Toen haar vader na zijn pensioen terug wilde naar Marokko, hebben Farida en haar broers en zusters dat verhinderd. Zij wilden blijven en studeren. „Als ik terugkom uit Marokko, denk ik: thank God, ik ben terug in mijn eigen land.”

Ze zegt dat ze nu vaker ter verantwoording wordt geroepen door Nederlanders als moslims ergens een aanslag plegen. Op de school van haar kinderen, op Vreewijk, demonstreerden witte ouders tegen de viering van het Suikerfeest. „Ik zag de haat in hun ogen.” Ze kunnen demonstreren tot ze een ons wegen, zegt Hmidach. „Wij gaan niet weg. We zijn al in de meerderheid.”

Waarom de Nederlanders met een niet-Nederlandse herkomst niet op Denk stemmen? Te luidruchtig, oordelen Yasin en zijn vriend Furkan, automonteur. Ze snappen wel waarom. „Ze hebben nog geen gevestigde positie en proberen op te vallen.”

Tien jaar geleden pronkte Rotterdam nog met het predicaat ‘meest multiculturele stad van Nederland’, nu ziet Yasin hoe Wilders – „Hij doet dat geniaal’’ – zijn autochtone stadsgenoten achter zich krijgt. „Hij legt een barrière tussen zijn aanhang en mij. En andere partijen volgen hem.”

Furkan zegt dat Nederland nu zo verdeeld is dat „als hier een coup werd gepleegd, niemand de straat op zou gaan om het land te verdedigen, zoals in Istanbul. Zie jij het voor je? Turken, Chinezen, Hollanders en Antillianen?” Zij stemmen allebei op D66 in maart, maar alleen omdat een vriend van ze op de lijst staat.

Abdelmajid Bouazzati parkeert zijn scooter op de stoep van Poelenburg. Hij heeft net de sleutel gekregen van zijn nieuwe huurhuis en komt klussen. Een stap vooruit, een rustige buurt voor zijn drie kinderen. Wel gedurfd, want alles wordt duurder: zorg, onderwijs, wonen. „De middenklasse heeft het moeilijk.” De huisbaas mag de huur elk jaar met 6 tot 12 procent verhogen, terwijl zijn loon als metaalbewerker in de haven de laatste drie, vier jaar gelijk is gebleven. „Waar zit de eerlijkheid?”

2611ZATbijBas2

Lees ook over de stemming op de Zuidas: Hertjes met inhoud op de Zuidas

Stemmen winnen

Politici proberen met hoge uithalen stemmen te winnen, ziet Bouazzati. „Je zou zeggen: de Partij voor de Arbeid is voor de arbeiders, maar daar is niets van over.” Wat Denk betreft: „Ik hoop dat ze oprecht zijn.” Racisme, hoofdpunt op de Denk-agenda, heeft hij zelf nooit ervaren. „Als je je werk goed doet, is er altijd werk.”

Dit valt op in de aangeharkte, groene wijk, waar de huizenblokken om binnentuinen staan, met de inpandige parkeergarages en de ruime bergingen vol nieuwe fietsen en scooters: de afstand tot de politiek. Ook Perry van Steenveldt, die Mark Rutte een goede politicus vindt, „bijna ouderwets”, weet niet of hij nog VVD stemt. Vroeger namen politici zo’n besluit als over een Oekraïneverdrag gewoon zelf. Nu vragen ze het eerst aan de Nederlanders. „Moeten mensen met een mbo-diploma zich buigen over de verhoudingen met Rusland en de wereldeconomie?”

Omdat politici hun beloften niet meer waarmaken, weet Van Steenveldt eigenlijk niet meer wat hij krijgt als hij op een van hen stemt. Er is, zegt hij „geen een partij die het helemaal met mij eens is”.