Mexicaanse tandarts fopte Museum voor Volkenkunde

Eén van de topstukken uit de collectie van het Museum voor Volkenkunde uit Leiden is toch niet zo echt als gedacht. Een versierde menselijke schedel van de Mexicaanse Mixteken, waarvoor in de jaren zestig 25.000 dollar (destijds omgerekend zo’n 75.000 gulden) werd betaald, dateert niet van 1.300 na Christus maar uit de jaren zestig van de vorige eeuw.

Het museum kocht het stuk 1963 via een tussenhandelaar van een Mexicaanse tandarts . „Verschillende musea hadden al een dergelijke schedel. De betrokken conservator was er bezeten door geraakt, ” zegt conservator Martin Berger. Dat er geen bewijs van echtheid was, werd op de koop toe genomen.

Jarenlang werd de met turquoise edelstenen versierde schedel in Leiden gepresenteerd als een Mixteekse grafschat uit de periode 1.300 tot 1.500. Pas toen enkele jaren terug een soortgelijke schedel in Frankrijk werd ontmaskerd, begon Volkenkunde aan de lezing van de tandarts te twijfelen.

Onderzoek wees uit dat ook de Leidse schedel nep was. De edelstenen bleken op de schedel te zijn aangebracht met een lijm die rond 1.300 nog niet in Mexico werd gebruikt. Bovendien bleek het hoofd niet van een Mixteek maar van een Maya. Uit archiefonderzoek bleek bovendien dat de tandarts ook amateurarcheoloog was en zijn vrouw een knutselhobbyiste. „Toen viel het verhaal op z’n plek,” verzucht de conservator. Het museum haalt de schedel niet weg uit de collectie. „Het verhaal is er alleen maar rijker door geworden. We kunnen nu veel meer vertellen over de oorsprong van de schedel, en dat is ook wat waard”, aldus Berger. (NRC)