IJs Zuidpool maar beetje gekrompen

foto NOAA Photo Library

Vanaf maart 1902 lag het Duitse schip de Gauß bijna een jaar lang vast in het zee-ijs, aan de oostkant van Antarctica. Hiernaast is er een luchtfoto van Het was de eerste Duitse expeditie naar het Zuidpoolgebied, geleid door geograaf Erich Dagobert von Drygalski. Het logboek dat hij en enkele bemanningsleden bijhielden is nu, samen met de logboeken van tien andere poolreizen in de periode 1897-1917, geanalyseerd door twee Britse onderzoekers. Ze wilden een beter beeld krijgen van de omvang van het Antarctisch zee-ijs toentertijd. Want uit satellietmetingen van de afgelopen 35 jaar blijkt dat het zee-ijs zich in het Zuidpoolgebied heeft uitgebreid, terwijl het in het Noordpoolgebied sterk is gekrompen. De redenen voor dit verschil zijn niet helder. In ieder geval staat de recente uitbreiding van het zee-ijs rond Antarctica weer in contrast met waarnemingen van walvisvaarders in de jaren 1931-1987. Daaruit is afgeleid dat het zee-ijs in die periode met 25 procent zou zijn gekrompen. Op basis van de nu onderzochte logboeken concluderen de twee Britten dat de omvang van het Antarctisch zee-ijs honderd jaar geleden slechts een klein beetje groter was dan nu (The Cryosphere, 21 november). Vooral in de Weddellzee, die grenst aan het Antarctisch Schiereiland, reikte het verder.