Geprezen zij de prik

Karel Berkhout

Als alle takken van wetenschap kent de geneeskunde meer nederlagen dan overwinningen. Zo’n nederlaag was afgelopen week de bekendmaking dat een ooit veelbelovend geneesmiddel voor dementie toch niet bleek te werken. En voor duizenden andere ziekten bestaat ook nog geen goede therapie.

Dus als er wel ziekten worden voorkomen of patiënten genezen, laten we dit dan koesteren als een triomf. Tot de grootste triomfen van de medische wetenschap behoren de vaccinatieprogramma’s, die na de Tweede Wereldoorlog zijn geïntroduceerd. Alleen al in Nederland zijn in decennia tienduizenden jonge levens gered, schrijft Wim Köhler in deze bijlage in een scherpe analyse.

Toch koestert niet iedereen deze prikken, integendeel. In Pakistan, Afghanistan en Nigeria verzetten islamitische geestelijken zich tegen poliovaccinaties, die deel zouden uitmaken van een westers spionageprogramma. In Nederland weigeren nogal wat orthodox-protestanten de prikken, die een inbreuk zouden zijn op de wil van god.

Luidruchtig en mediageniek verzet tegen vaccins komt de laatste jaren ook van aanhangers van de ‘natuurgeneeswijze’. Zij koesteren complottheorieën die wel wat lijken op die van de islamitische radicalen. Zij vereren veelal Andrew Wakefield, de Britse wetenschapsfraudeur die bewijs voor verband tussen autisme en vaccins fabriceerde.

Hoe deze prik-crititici tot hun ideeën komen, daarover schrijft Kim Bos in deze bijlage. De critici lijken te zijn ingeënt tegen de overtuigingskracht van wetenschap. Dat is een uitdaging voor hoeders van de volksgezondheid.

Natuurlijk is het nodig om iedereen goed te blijven voorlichten over de feiten, zoals artsen op het consultatiebureau nog meer moeten gaan doen. Maar misschien is er óók een verhaal nodig, over hoe de pokken zijn uitgeroeid en de polio ver is teruggedrongen. Een heldenverhaal over een triomf van de geneeskunde.