Erdogan dreigt EU met openzetten grenzen

Het dreigement komt een dag nadat het Europees Parlement de lidstaten opriep om de toetredingsgesprekken met Turkije te bevriezen.

Foto Kayhan Ozer/AP

De Turkse president Tayyip Erdogan heeft vrijdag de Europese Unie gewaarschuwd dat hij de grenzen open zal zetten voor migranten. Daarmee zou een eind komen aan de migrantendeal tussen Turkije en de EU, aldus Reuters. “Als de EU nog verder gaat, zal Turkije de grenzen openstellen voor migranten”, zei Erdogan in een toespraak. Het dreigement komt een dag nadat het Europees Parlement de lidstaten opriep om de toetredingsgesprekken met Turkije te bevriezen.

De resolutie van het Europarlement is niet bindend, maar dreigt de relaties met Turkije wel verder te bemoeilijken. Erdogan reageerde furieus na de oproep. Op een bijeenkomst in Istanbul, die live werd uitgezonden, zei hij:

“Wij zijn degenen die 3 à 3,5 miljoen migranten voeden in dit land. Jullie komen de afspraken niet na. Noch ik, noch mijn volk zal zich laten beïnvloeden door deze bedreigingen.”

De meeste lidstaten en de Europese Commissie willen de toetredingsgesprekken met Turkije vooralsnog niet stopzetten. In december staat de kwestie op de agenda.

De relatie tussen Europa en Ankara is de afgelopen tijd snel verslechterd. Aanleiding is de felle reactie van president Erdogan op de mislukte staatsgreep van juli. Meer dan honderdduizend vermeende tegenstanders zijn gearresteerd of ontslagen, onder wie 135 journalisten en tien parlementariërs. Op de zuivering was veel kritiek vanuit Europa. Het parlement noemt de acties “disproportionele onderdrukkende maatregelen”:

“Turkije is een belangrijke partner van de EU, maar als je partners bent, moet de wil om samen te werken wel van twee kanten komen (…) Turkije toont daartoe niet de noodzakelijke politieke wil aangezien de acties die de regering uitvoert, Turkije verder vervreemden van het Europese pad.”

Minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) is niet onder de indruk van het dreigement. “Ik geloof dat dreigementen niet helpen”, zei hij vrijdag. Hij wil blijven praten met de Turkse autoriteiten en gelooft niet in het bevriezen van toetredingsgesprekken. Volgens Koenders is Turkije de afgelopen tijd geen stap dichterbij EU-toetreding gekomen en is het eerder verder uit zicht geraakt. Turkije moet gewoon aan de voorwaarden voldoen, aldus de bewindsman. Hij verwacht niet dat de deal van tafel gaat.

Vluchtelingenakkoord

Het vluchtelingenakkoord, dat in maart werd gesloten, bevat afspraken over de opvang van vluchtelingen. Door het akkoord konden veel vluchtelingen teruggestuurd worden naar Turkije, in plaats van in Europa asiel aan te vragen. Voor elke Syrische vluchteling die Turkije opvangt, moet de EU er ook één opnemen.

De EU betaalt Turkije een bedrag van drie miljard euro om te helpen bij de opvang van vluchtelingen, bovenop een bedrag van nog eens drie miljard dat al eerder werd afgesproken. Bovendien zouden Turkse burgers snel zonder visum naar Europa kunnen reizen.

De Europese Commissie zei eerder dat Turkije nog niet aan alle voorwaarden voldoet voor visumvrij reizen. In het akkoord werden 72 criteria opgesteld. Pas als al die criteria zijn behaald kan het Europees Parlement besluiten de visumvoorwaarden voor Turkije aan te passen.