De gemeente Amsterdam gaat via TomTom zien wat auto’s doen

Verkeer

De gemeente Amsterdam gaat nauw samenwerken met TomTom. Gegevens van gebruikers geven inzicht in de keuzes die mensen maken in het verkeer.

Het navigatiesysteem TomTom. Jerry Lampen / ANP

Wat doen automobilisten als een weg in de binnenstad is afgesloten? Rijden ze op een andere manier naar het centrum, of wijken ze uit naar de Ring? En hoe rijdt iemand die op zoek is naar een parkeerplaats? Gaat die alle straten af tot hij een plekje heeft gevonden, of gaat hij meteen naar een grote parkeergarage?

Op dit soort vragen heeft de gemeente Amsterdam binnenkort antwoord. Sinds deze week is de gemeente namelijk een samenwerking aangegaan met navigatiegigant TomTom. Met anonieme data over het rijgedrag van TomTom-gebruikers hoopt Amsterdam meer inzicht te krijgen in de keuzes van automobilisten om zo het verkeer op een efficiëntere manier te gaan regelen.

De samenwerking met TomTom is een uitkomst voor Amsterdam, zeker nu er zo veel verandert in het verkeer. De werkzaamheden aan de Noord/Zuidlijn zijn in volle gang, net als de ontwikkeling van de Rode Loper. Op de planning staan nog meer grote projecten: de uitbreiding van IJburg en Zeeburg, de ontwikkeling van Havenstad, de aanleg van Zuidas Dok. Om maar wat te noemen. Wethouder Litjens van Verkeer (VVD) heeft het er druk mee. Hoe komt het dat al die grote projecten min of meer tegelijk worden uitgevoerd? „Voor een deel nog door de crisis”, zegt Litjens. „Daardoor is een en ander blijven liggen dat nu alsnog moet worden gerealiseerd.” Maar de voornaamste reden is de toegenomen drukte in de stad. „Er komen in hoog tempo steeds meer mensen in Amsterdam wonen, werken en vakantie vieren. En al die drukte moeten we in goede banen leiden.”

Het grote project van de wethouder is ruimte scheppen voor voetganger, fiets en OV. Doorgaand autoverkeer zonder bestemming in de stad wordt met ‘chirurgische ingrepen’ zo veel mogelijk uit het centrum geweerd en omgeleid via de Ring. Voorbeelden van dit soort ingrepen zijn het Muntplein en Koningsplein, die vorige maand bij wijze van pilot autovrij zijn gemaakt. Met de nieuwe data van TomTom kan de gemeente nu gaan inzien of zo’n ingreep daadwerkelijk zin heeft.

Beruchte Negen Straatjes

Want het is niet zo dat een weg afsluiten voor auto’s automatisch zorgt voor rust en ruimte. Een inmiddels berucht voorbeeld daarvan zijn de Negen Straatjes, die in de zomer van 2015 tijdens de weekenden autovrij werden gemaakt. Gevolg was een wildwest-situatie waarbij zowel voetgangers als fietsers de straten van het winkelgebied gingen ‘claimen’, en ernog meer ongelukken plaatsvonden dan voorheen. Dit soort gevolgen worden door de TomTom uiteraard niet opgepikt: die volgt alleen auto’s, geen fietsen en voetgangers. „Het is geen tovermiddel”, zegt Litjens, „maar de gegevens stellen ons wel in staat sneller beslissingen te nemen. Voor de afsluiting van het Muntplein hebben we bijvoorbeeld wekenlang kentekenanalyses moeten uitvoeren. Met de TomTom-gegevens hadden we binnen een dag kunnen zien dat 60 procent van de auto’s daar doorgaand verkeer is.”

In een later stadium zou het kunnen dat TomTom real time parkeergegevens krijgt van Amsterdam

Voor TomTom zou samenwerken met de gemeente weleens een buitenkans kunnen zijn. Sinds iedereen een eigen Google Maps-app op zijn telefoon heeft, zijn de aandelen van het bedrijf flink gedaald. Maar volgens de wethouder krijgt het bedrijf „niets” voor de data-uitwisseling. Alhoewel: in een later stadium zou het kunnen dat TomTom real time parkeergegevens krijgt van Amsterdam, en de bestuurder op die manier kan laten weten waar nog een plekje is. Toch zal het niet zo zijn dat TomTom in de toekomst het monopolie heeft op een Amsterdamse parkeer-app, zegt Litjens. „Als we die gegevens beschikbaar maken voor TomTom, gaan we die ook beschikbaar maken voor andere bedrijven.”

De wethouder kijkt ondertussen al vooruit naar een nog ‘slimmer’ project: zelfrijdende auto’s in de stad. „De gevolgen daarvan zullen enorm zijn voor onze infrastructuur.” Voor nu is dat nog niet aan de orde. De huidige zelfrijdende auto is veel te ‘aardig’ voor een drukke stad als Amsterdam: hij geeft iedereen voorrang.