Begrotingstekort daalt naar 0,4 procent

Er werd 4,3 miljard euro meer aan belastingen en premies opgehaald dan verwacht.

Staatssecretaris Eric Wiebes en Minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën. ANP/Bart Maat

Een financiële meevaller van 4,3 miljard euro zorgt ervoor dat het Nederlandse begrotingstekort dit jaar verbetert tot 0,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Twee maanden geleden, op Prinsjesdag, verwachtte het kabinet nog een tekort van 1,1 procent.

Dat blijkt uit de Najaarsnota die minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) vrijdagmiddag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. De Najaarsnota heeft een overzicht van de actuele ontwikkelingen op de lopende begroting van 2016. In een statement tegen de NOS zegt Dijsselbloem het geld te willen gebruiken om buffers aan te leggen “voor als het economisch weer wat slechter mocht gaan”.

De miljardenmeevaller wordt vooral veroorzaakt door hogere belastingopbrengsten. Zowel de vennootschapsbelasting voor bedrijven als de inkomstenbelasting voor werkenden en btw levert dit jaar veel meer op dan Dijsselbloem eerder had begroot. Dat hangt samen met het verdere herstel van de economie. Het CBS concludeerde twee weken geleden al dat de Nederlandse economie voor het tiende kwartaal op rij is gegroeid. Op jaarbasis is het bbp in het derde kwartaal met 2,4 procent gegroeid.

Kleinere meevallers

Kleinere meevallers, zo schrijft Dijsselbloem, zijn er op de begroting voor Ontwikkelingssamenwerking en op zijn eigen ministerie van Financiën. Door de afname van het aantal asielzoekers hoeft minister Ploumen (Ontwikkelingssamenwerking, PvdA) dit jaar en komend jaar 460 miljoen minder uit te geven. De recente verkoop van een extra pluk aandelen ABN Amro leverde de schatkist eenmalig 1,3 miljard euro op. Dat wordt gebruikt om de staatsschuld verder af te lossen.

De aanzienlijke verbetering van het begrotingstekort is in zekere zin een morele overwinning van het kabinet op het Centraal Planbureau, dat er op Prinsjesdag somberder over was. Het CPB verwachtte voor dit jaar eveneens een tekort van 1,1 procent, maar voor komend jaar 0,7 procent. Het kabinet voorspelde in de Miljoenennota een tekort in 2017 van 0,5 procent – een verschil van 1,4 miljard euro. Het CPB vond dat Financiën onder meer te optimistisch was over de te verwachten belastinginkomsten. Omdat veel belastingen over 2016 pas volgend jaar worden geïnd, is de kans groot dat het begrotingstekort ook in 2017 sneller zal teruglopen.