Trump zwalkend op weg naar het Witte Huis

nrcvindt

Twee weken na de verkiezingen begint presidentskandidaat Trump langzaam te veranderen in president Trump. Campagneslogans worden beleidsvoornemens. Verkiezingsbeloften worden ingeslikt. De eerste voordrachten voor hoge posten zijn een feit. Dat klinkt als de gebruikelijke gang van zaken, maar bij Trump loopt alles een beetje anders.

De aanloop van de 45ste president-elect is opmerkelijk: een man is, lijkt het, op de tast op weg naar het Witte Huis, onthaalt de wereld elke ochtend op een nieuwe verrassing en wekt daarbij de indruk ook zelf nog steeds een beetje verbaasd te zijn. Trump ontdekt het presidentschap werkende weg. Dat is niet bepaald geruststellend en onderstreept dat Trumpologie een lastig vak wordt.

Er is al enig houvast. De eerste beleidsvoornemens, aangekondigd op YouTube, passen in de belofte dat Amerika beter op zal komen voor zichzelf. Trump denkt dat hij langs bilaterale weg voor de VS betere voorwaarden kan bedingen dan langs multilaterale weg en stapt daarom uit het Aziatisch handelsverdrag TPP. In de eerste honderd dagen wil hij ook dereguleren (voor elke nieuwe verordening, moeten er twee verdwijnen), de vitale infrastructuur betere beveiligen tegen (cyber)terreur, het misbruik van visa-programma’s tegengaan en de overstap van overheid naar lobby-kantoor aan banden leggen.

Trump brak ook alvast een paar beloftes. Obamacare wordt niet helemaal afgeschaft, Hillary Clinton wordt mogelijk niet vervolgd.

Veel uitspraken van de afgelopen twee weken tellen nog niet op tot coherent beleid. Over opzegging van het Klimaatakkoord van Parijs denkt hij, naar eigen zeggen, nog na, maar de belemmeringen voor de ontginning van steenkool worden meteen afgeschaft. Trump wil ook nog steeds af van Amerikaanse bemoeienis met ‘nation-building’, maar zegt wel een plan te hebben voor de toekomst van Syrië en zijn schoonzoon mag proberen het Israëlisch-Palestijnse conflict op te lossen.

Duidelijk was al dat zakenman Trump geen blauwdruk heeft voor elk dossier. Dat heeft het voordeel dat hij flexibel kan zijn, dat heeft als nadeel dat hij makkelijk te beïnvloeden is. Zo was hij tijdens de campagne voorstander van het martelen van terreurverdachten, maar dacht er opnieuw over na toen generaal James Mattis, zijn beoogd Minister van Defensie, zei dat hij met bier en sigaretten meer uit een verdachte kon krijgen dan met waterboarding.

Het risico van president Trump is niet een te veel aan opvattingen, maar de grote en onvoorspelbare invloed van de adviseur die als laatste het Oval Office binnenstapt en zijn aandacht weet te trekken.