Mijn kinderen maken steeds ruzie, wat moet ik doen?

Is het zinvol dat broer en zus zoveel ruzie maken? NRC legt wekelijks een opvoedvraag van een lezer voor aan deskundigen. En aan kinderen.

Illustratie Martien ter Veen

Moeder: „Mijn zoon van negen en mijn dochter van dertien zijn onophoudelijk aan het kibbelen. Mijn dochter is flink aan het puberen, en vindt vaak dat ze het beter weet. Of het nu gaat om schoolwerk of het verzorgen van de katten; zij denkt altijd te weten hoe het moet en spreekt mijn zoon dan streng toe. Mijn zoon is ook niet op zijn mondje gevallen en gaat meteen in de verdediging. Dan is het een welles-nietes van jewelste. Met bijbehorend geschreeuw: ‘Mááám, hij doet weer irritant!’ ‘Ja, maar zij moet zich er niet mee bemoeien!’ Ze halen mij er altijd bij. Ik zeg weleens: ‘Roep nou eens pappa in plaats van mamma!’

„Als ik relaxed ben, kan ik het makkelijker laten gaan dan wanneer ik moe ben. Meestal spring ik er tussenin. Soms begin ik zelf ook te schreeuwen. Ik voel me daar niet prettig bij. Ik wil geen bozige moeder zijn.

„Misschien heeft ruzie tussen broer en zus wel een functie, misschien is het gezond, maar ik vind het irritant dat er zo geschreeuwd wordt om futiele dingen als wie het laatste koekje krijgt. Kom op hé!

„Ik kies er tegenwoordig regelmatig voor om maar één kind ergens mee naartoe te nemen: geen gedoe, geen geruzie, geen rol als politieagent, heerlijk. Soms zeggen mijn kinderen: ‘Maar mam, we maken helemaal geen ruzie, we discussiëren alleen maar.’ Misschien moeten niet zij, maar moet ík tot tien tellen en mijn mond houden? Is het zinvol dat er zoveel ruzie is tussen broer en zus? En hoe kan ik daar als ouder het beste mee omgaan?”

Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend.

De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen.

Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reactie naar opgevoed@nrc.nl.

Hoe zouden kinderen dit aanpakken?

We vroegen het ons kinderpanel. Tekst gaat verder onder video.

En dit adviseren de deskundigen:

Ruzie is zinvol

Tischa Neve: „Ruzie en gekibbel tussen broer en zus is zeker zinvol. Kinderen leren zo een weerwoord geven en voor zichzelf opkomen. Bovendien is je broer of zus het meest veilige oefenmateriaal dat er is. Vriendjes en vriendinnetjes zouden kunnen zeggen: ‘De groeten! Ik ben klaar met jou!’ Broer en zus ben je en blijf je.

„Voor pubers is het leven pittig, ze moeten zich staande houden op school en in hun vriendenkring. Wat is het dan handig om die opgekropte spanning op je broer af te reageren!

„We hebben als ouder de neiging om ruis aan ons hoofd meteen de kop in te drukken, maar probeer je er niet te snel mee te bemoeien. Laat ze zelf uit de situatie komen. Als het te lawaaiig wordt, mag je ze wel vragen hun discussie ergens anders te gaan voeren.

„Over dingen waar vaak gedoe over is, zou je met z’n vieren afspraken kunnen maken. Hoe kunnen we het gezelliger maken in huis? Laat iedereen meedenken en zeggen wat hem helpt. Als de puber met donder in haar hoofd thuiskomt, is het verstandig dat het broertje niet meteen bovenop haar springt.”

Lees ook een eerdere aflevering van deze rubriek en bekijk het filmpje met de kinderen: ‘Hoe temper ik mijn bezorgdheid?’

Niet bang zijn voor conflicten

Bas Levering: „Veel jongens zitten er niet op te wachten om door een oudere zus bemoederd te worden. Als dat toch gebeurt, moet je niet vreemd opkijken als dat op protest stuit. Het is de vraag of je er als ouder onmiddellijk bovenop moet zitten. Dan ontneem je kinderen de kans om hun meningsverschillen zelf te leren regelen.

„Voor conflicten moeten we niet te huiverig zijn. Ga eens een kwartiertje in de dierentuin voor een apenkooi zitten en je zult zien dat er voortdurend uitgedaagd en gestoeid wordt. Het is een illusie om te denken dat je dat er bij de mens ooit helemaal uitkrijgt. Daar moeten kinderen dus mee leren omgaan.

„Je mag wel paal en perk stellen aan het kabaal. ‘Ho ho, wij wonen hier ook, als jullie discussiëren hoeft niet het hele huis op zijn kop te staan.’

„Ga het gesprek aan over het lawaai waarmee de ruzies worden uitgevochten. Dat is een gesprek met z’n vieren, met vader erbij. De basis voor het aanleren van omgangsvormen ligt in het gezin. De goede voorbeelden in de buitenwereld worden schaarser. De verruwing heeft zelfs het parlementaire debat bereikt.”

Lees ook de eerste aflevering van deze rubriek en bekijk het filmpje met de kinderen: Wat moet je doen als je dochter te stevig is?