Feyenoord-fans in Manchester: het mag niet zo misgaan als in Rome

Europa League

Feyenoord speelt deze donderdagavond het belangrijke duel tegen Manchester United. Duizenden Feyenoord-fans reisden de spelers achterna, ook al heeft de meerderheid van hen geen kaartje voor de wedstrijd.

Foto Gregorio Borgia / AP

Je ziet ze overal, je hoort ze overal. In de trein, op Schiphol, naast je in het vliegtuig, in de pub, in het hotel. Ze trekken als een trouwe stam volgelingen de Noordzee over, per boot, bus, auto, vliegtuig. Feyenoord-supporters, reislustig als ze zijn, al ruim vijftig jaar. Ze zitten deze donderdag massaal in Manchester, voor het belangrijke Europa League-duel tegen het sterrenensemble van Manchester United.

Zo’n 7.000 fans reizen af, schat de club. Een volksverhuizing, zoals dat dan heet. „Ik heb het idee dat alles wat kan vliegen, varen of rijden naar Manchester komt”, zegt Ton Strooband (49), supportersmanager van Feyenoord. „Er is eigenlijk niemand in Rotterdam die je spreekt die niet naar Manchester gaat.”

Strooband is een van de sleutelfiguren in de ‘operatie Manchester’. Qua omvang is de onderneming vergelijkbaar met het duel in Rome tegen AS Roma februari vorig jaar, wat volledig uit de hand liep met rellen en beschadigingen aan monumenten in de binnenstad. Zo is deze Manchester-trip – qua supportersgedrag – een cruciale voor de reputatie van Feyenoord: wordt het een tweede schandvlek in twee jaar tijd, of wordt het een voetbalfeest.

Dat belang, „daar is iedereen van doordrongen bij Feyenoord” , zegt Strooband. Hij staat in Victoria Station in het centrum van Manchester, fans kunnen hier hun voucher omwisselen voor een wedstrijdkaartje. Dranghekken staan opgesteld, twintig clubmedewerkers zijn overgevlogen om supporters te ondersteunen.

Lees ook: Rellen? Wij zijn hier om te voetballen. Over AS Roma-Feyenoord.

Delicate onderneming

Het is een delicate onderneming, gezien het verleden van Feyenoord in Europese uitwedstrijden, met rellen in Leverkusen, Glasgow, Basel, Nancy. En dus Rome, nog zo vers in het geheugen, zo pijnlijk waren de beelden van de verwoestende bende bij de Barcaccia-fontein.

De angst voor nieuwe vechtpartijen is groot. Maar Rome is geen Manchester, probeert Strooband duidelijk te maken. In Italië was het lastig samenwerken met de autoriteiten, afspraken werden volgens Feyenoord niet nagekomen, de operatie verliep op alle fronten chaotisch. In Manchester gaat het constructiever.

De politie in Manchester „is een van de beste korpsen in Engeland”, zegt een woordvoerder van de politie Rotterdam, die nauw betrokken is bij de operatie. Zes politiemensen van de Rotterdamse voetbaleenheid zijn donderdag aanwezig in een liaisonrol – als adviseur voor de Britse politie en aanspreekpunt voor de Rotterdamse fans. De afgelopen jaren zijn er geen grote supportersgevechten geweest in Manchester, de politie is er ervaren met het controleren van grote groepen fans. Ze hebben sinds enkele jaren een succesvolle benadering die erop gericht is met supporters in gesprek te raken.

En „United is ook geen achterlijk cluppie, die weten hoe het werkt”, zegt Strooband. Hij verwacht niet dat het uit de hand loopt, hoewel er woensdag een filmpje opdook waarin een zichtbaar aangeschoten Feyenoord-fan aankondigde dat „heel die stad eraan gaat”. Strooband: „Mensen zijn hier in Engeland, gaan lekker een biertje drinken en het naar hun zin hebben.” Of er aanhangers bij zitten die zijn veroordeeld voor de ongeregeldheden in Rome wil de politie niet zeggen – „we kijken niet terug naar Rome maar vooruit”.

Beelden van de rellen vorig jaar:

Groepjes Feyenoord-supporters drentelen woensdag door Manchester, drinken pints, staan op de kerstmarkt die in het centrum is opgetuigd. Soms schalt uit het niets het clublied door de straten. Strooband is druk, hij wordt constant aangesproken door fans met vragen. Hoe groot de groep met risicosupporters is kan hij niet inschatten. „Je hebt de meest lieve jongens die met twintig bier in hun keel ineens een risicofactor vormen. Ik geloof niet dat er mensen deze kant opkomen met de intentie om de boel te verbouwen. Wel zijn er mensen die er niet voor weglopen.”

Er zijn op de achtergrond zorgen, zeker. Ongeveer 800 Feyenoord-fans werden kort na de loting lid van Manchester United – dat kan vrij makkelijk – en reserveerden zo in totaal 2.500 kaartjes, vertelt Strooband. Toen United dat in de gaten kreeg, annuleerden ze alle aanvragen uit Nederland en stortte het geld terug. Dit om te voorkomen dat Feyenoord-fans zich zouden mengen met United-supporters, met alle risico’s van dien.

Probleem: de mensen hadden hun reis en verblijf al geboekt. Gevolg: donderdag zitten er in totaal zo’n 4.000 Feyenoord-supporters zonder toegangsbewijs in Manchester, is de verwachting. En dat is een risico, klinkt het in supporterskringen – gefrustreerde kaartloze fans in de binnenstad, met een kerstmarkt als mogelijke katalysator voor het nodige gooi- en smijtwerk. Strooband vertrouwt op een goede afloop. „Het overgrote deel komt met de beste wil naar Manchester, om te kijken of er nog ergens aan een kaartje te komen is.” Naar verwachting zullen er zeker honderden Feyenoord-fans in de United-vakken zitten, zij regelden via Engelse contacten een kaartje.

Feyenoord – de buitenlandse reizen – het kan nooit met mate. Als een soort bedevaart reist het Legioen de ploeg achterna. Het begon serieuze vormen te krijgen in 1963 toen 1.500 fans meegingen op de schepen De Waterman en De Grote Beer naar Lissabon voor de halve finale in de Europa Cup tegen Benfica.

Rauwer

Het karakter van de buitenlandse bezoeken is bij een deel van de fans in de afgelopen decennia veranderd: rauwer, door de gevechten. Startpunt van de hooligancultuur in Nederland waren de ongeregeldheden tijdens de UEFA-Cup-finale in 1974 in de Kuip tegen Tottenham Hotspur, schrijft Ramón Spaaij in zijn boek Hooligans, fans en fanatisme. ‘De dag dat het Nederlandse voetbal haar onschuld verloor’, schreef het Rotterdams Dagblad.

„Voor velen is deze reis een morele vakantie”, zegt Spaaij, bijzonder hoogleraar sportsociologie aan de Universiteit van Amsterdam en gespecialiseerd in voetbalgeweld. „Het is: alle remmen los, je kan in de aanloop de hele dag zuipen en snuiven als je wil. In dat moment kan je, zo lijkt het althans, ook alles maken, qua geweld en vandalisme.”

Duels als deze tegen het grote Manchester United, „dat zijn de snoepreisjes”. Spaaij: „Enerzijds kijken hooligans met respect naar Engeland, waar het begon. Anderzijds ook met het idee: kunnen we ons hier doen gelden op een manier die ons meer aanzien geeft in de hooliganwereld.”

In Manchester is veel cameratoezicht, de kans is groot dat eventuele vechtpartijen op beeld worden vastgelegd. Spaaij verwacht dat ervaren hooligans daarom berekenend te werk zullen gaan bij mogelijke rellen. „De echte Feyenoord-hooligans zijn zich verdomde bewust dat je niet in Engeland opgepakt moet worden, daar treden ze hard op. Het is uitgesloten dat je de komende jaren dan naar wedstrijden kan gaan.”

Spaaij verwacht dat het rustig blijft in Manchester. Tegelijkertijd: het gooien van een paar flesjes kan de situatie laten ontbranden. „Wat is dan de reactie van de andere partijen, de politie en United-fans? Het gaat om de interactie. Het gevaar is dat de spanning er nu op zit, iedereen heeft het erover. De vlam kan in de pan slaan, omdat men al op scherp staat.”