NRC checkt: ‘Amsterdam is tweede in de wereld qua start-ups’

NRC checkt Dat zei Annemarie Jorritsma onlangs op een congres tegen prins Constantijn.

Neelie Kroes, voormalig EU-commissaris voor de Digitale Agenda, probeert innovatieve buitenlandse ondernemingen over te halen om zich te vestigen in Nederland en Amsterdam in het bijzonder. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De aanleiding

Annemarie Jorritsma is van veel markten thuis. Ze was twaalf jaar Tweede Kamerlid voor de VVD, werd daarna minister van Verkeer en Waterstaat in het eerste paarse kabinet en minister van Economische Zaken én vicepremier in het tweede. Vervolgens trok Jorritsma naar Almere om er als burgemeester twaalf jaar de scepter te zwaaien. Vorig jaar keerde ze terug in Den Haag, nu als Eerste Kamerlid én VVD-fractievoorzitter.

Vorig jaar werd Jorritsma tevens de nieuwe voorzitter van de NVP, de brancheclub van private-equityfirma’s. Dat zijn bedrijvenopkopers die in het publieke debat nog wel eens als ‘sprinkhanen’ werden weggezet. Een voorzitter met politieke ingangen en media-ervaring was welkom.

Op 9 november was er een groot NVP-congres in de Hermitage. De NVP gaat ook over durfinvesteerders die geld in start-ups steken. Voor een volle zaal interviewde Jorritsma prins Constantijn die als ambassadeur voor de StartupDelta het klimaat voor start-ups in Nederland bevordert. „Amsterdam is de nummer twee van de wereld wat start-ups betreft”, hield Jorritsma hem voor.

Waar is het op gebaseerd?

We nemen contact op met de NVP-communicatieman. Hij zegt dat het hem in eerste instantie ook niet direct bekend was waar Jorritsma haar uitspraak op baseerde. „Er zijn zo veel lijstjes, in de ene staan we hoog in de andere laag.” Geconfronteerd met de enige start-uplijst die NRC kon vinden, waarop Amsterdam als tweede staat, zegt hij dat Jorritsma zich inderdaad op die lijst baseerde.

En, klopt het?

Deze ranglijst kreeg eind vorig jaar de nodige publiciteit via onder meer RTL Nieuws en de NOS. Amsterdam wordt er geprezen als een uitstekende plek om een bedrijf te starten, mede omdat de gemeente innovatie en ondernemerschap stimuleert en het geen gigantische stad is, waardoor er goed geëxperimenteerd kan worden.

Ja, de European Digital City Index is vol lof over Amsterdam. Maar de naam zegt het al: het gaat hier om een Europese ranglijst. Start-upsteden als San Francisco, Singapore of São Paulo worden niet meegenomen.

De index is samengesteld door de Britse stichting Nesta als onderdeel van het European Digital Forum dat erop is gericht om digitaal ondernemerschap en digitale start-ups door Europa te stimuleren. Een ranglijst die aangeeft hoe geschikt steden zijn voor digitaal ondernemerschap, dus. Dat maakt de lijst ook niet geschikt om uitspraken over start-ups in algemene zin te doen, want lang niet alle start-ups zijn ‘digitaal’.

Het was dus volledig terecht dat Constantijn – die het start-upambassadeursstokje overnam van Neelie Kroes – Jorritsma na haar opmerking met gefronste wenkbrauwen aankeek en zei: „Die indicator ken ik niet.”

De prins zag overigens nog wel wat verbeterpunten op start-upvlak voor Nederland. Zo noemde hij het voorbeeld van Silicon Valley en Tel Aviv waar in arbeidscontracten geen concurrentiebeding mag staan, waardoor men direct kan overstappen. „Dat geeft innovatie een enorme boost”.

Ook constateerde de prins dat het beeld van Amsterdam in het buitenland vaak niet klopt. In China denkt men bijvoorbeeld dat het een gigantische stad is met wel 8 miljoen inwoners. „Niemand weet dat Amsterdam een stad van 700.000 à 800.000 is met een klagende bevolking omdat er te veel toeristen met van die rolkoffertjes rondlopen.”

Conclusie

Er is geen onderzoek waaruit blijkt dat Amsterdam de tweede stad ter wereld is voor start-ups. De ranglijst waarop Jorritsma zich baseert, gaat alleen over Europa en enkel over digitale start-ups terwijl het veld van start-ups veel breder is. Wij beoordelen de bewering als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wil hebben? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt