Waar komen die ‘liefdesslotjes’ toch vandaan?

Brugromantiek

Het lijkt een romantische daad, maar de overlast van slotjes aan bruggen neemt toe. In Nederland mag het nog, in New York kun je er nu een boete voor krijgen.

Slotjes aan de brug bij de Groenburgwal in Amsterdam. Foto iStock

Vergeet de zonsondergang, vergeet het diner bij kaarslicht. Voor veel toeristen is de ultieme bezegeling van een romantische vakantie het vastmaken van een ‘liefdesslotje’ aan een bekende brug in een grote stad. Beide namen erop, sleutel in het water, de liefde voor altijd bekrachtigd – dat idee.

Toch komen steeds meer steden in verzet tegen deze trend. De gemeente van New York maakte deze maand bekend dat slotenplaatsers een boete riskeren van 100 dollar – 94 euro. Een maatregel die de iconische Brooklyn Bridge slotjesvrij moet krijgen.

Over de oorsprong van de slotjeshype bestaan verschillende verhalen. The New York Times verwijst naar een Servisch verhaal van een gedoemde liefde tussen een jonge lerares en een in het buitenland gestationeerde soldaat tijdens de Eerste Wereldoorlog. Toen Servië viel, trouwde de soldaat een ander en keerde nooit terug. Om hetzelfde lot te vermijden bevestigden meisjes sloten aan een lokale brug. The Guardian wijst naar Rome. In de roman Ho voglia di te (‘Ik wil je’) van Federico Moccia uit 2006 sluiten de hoofdpersonen een fietsslot om de bekende Romeinse Ponte Milvio, en lokale tieners zouden het voorbeeld volgen.

Wat vaststaat is dat het de laatste tien à vijftien jaar is opgekomen – misschien niet toevallig tegelijk met de opkomst van goedkope citytrips binnen Europa door budgetmaatschappijen.

Geen onschuldige liefdesverklaring

Ook in Nederland duiken de slotjes op. In Rotterdam worden ze sinds 2012 „heftig opgehangen” aan de Rijnhavenbrug (ook bekend als de Hoerenloper) bij Hotel New York. Daar hangen er nu honderden, zegt een gemeentewoordvoerder. Aan de Erasmusbrug zijn ze sinds een jaar te zien. In Amsterdam zijn de Magere Brug over de Amstel en de Staalmeestersbrug bij het Waterlooplein geliefde locaties. „Met de sterke groei van het toerisme vanaf 2013 is ook het probleem met de slotjes gegroeid”, zegt een woordvoerder van stadsdeel Centrum.

Steden zien de slotjes inmiddels niet meer als een onschuldige liefdesverklaring, maar ook als een probleem dat moet worden aangepakt. Rome was in 2007 de eerste stad die een boete introduceerde, van vijftig euro. De roest zou de structuur van de brug aantasten.

In 2014 volgde Parijs. De beroemde Pont des Arts, waar de Seine onderdoor stroomt, zou bijkans bezwijken onder het gewicht van 700.000 slotjes – ongeveer 500 kilo metaal per paneel, rekende The New York Times uit. De brug werd afgedekt met plexiglas en in 2014 begon de stad een campagne om selfies te promoten als romantisch alternatief en die te tweeten met de hashtack ‘lovewithoutlocks’. In het Australische Melbourne deed de burgemeester vorig jaar een oproep een creatieve bestemming te verzinnen voor de 20.000 daar verwijderde slotjes.

Los van mogelijke de schade die het metaal aan de brug toebrengt, tasten de sloten ook de esthetiek van een stad aan, vinden tegenstanders.

Weghalen met een slijptol

In een column uit 2015, die meer dan 6.800 keer werd geliked op Facebook, noemt Guardian-kunstcriticus Jonathan Jones de trend ‘de meest oppervlakkige, domme en onechte uitdrukkingen van liefde ooit’. ‘Alsof je sigaretten uitdrukt op een paradijselijk strand.’ Ze laten littekens achter in een stedelijk landschap. De architectonische pracht van Europa verdient meer dan verstikt te worden door zo’n plaag, schrijft Jones.

Ook Walther Schoonenberg van de Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad noemt de slotjes een plaag. „In de Leidsestraat heb je bijvoorbeeld een prachtige Amsterdamse School-brug met bijzonder smeedwerk. Die slotjes halen ze weg met een slijptol, die ook de brug beschadigt. Het ophangen van slotjes is vandalisme, er zou een boete voor moeten komen.”

Zover is het hier nog niet. wel zette Amsterdam vorige zomer zes gemeentewerkers in om de Staalmeesterbrug te ‘bevrijden’, na klachten van omwonenden en zorgen over beschadigingen. Daarvoor had acteur Serge-Henri Valcke – bekend van zijn rol als commissaris Buitendam in politieserie Baantjer pamfletten opgehangen met de oproep: ‘Please don’t destroy a monument with your stupid padlocks, have a nice fuck instead, to prove your love. Thanks!’

In Rotterdam klinkt het protest voorlopig beduidend minder luid. „Zolang we geen onderhoud moeten plegen vinden we het alleraardigst, heel charmant”, zegt de woordvoerder van Stadsbeheer. „Het heeft een fijne ondertoon, en dat soort sentimenten vinden we in deze nuchtere stad wel leuk.”