Cultuur

Interview

Interview

In

‘De Koerden vechten onze belangrijkste strijd uit’

Bernard-Henri Lévy

Voor zijn documentaire Peshmerga trok de Franse filosoof en activist door Irak met het Koerdische leger. „Trump kan zich ontpoppen tot de marionet van Poetin.”

Filosoof, activist en filmmaker Bernard-Henri Lévy is voor een bliksembezoek op IDFA. In Irak filmt hij momenteel de strijd van Iraakse, Koerdische en internationale troepen tegen IS rond Mosul, de tweede stad van Irak: een soort ‘epiloog’ bij zijn documentaire Peshmerga, die op IDFA te zien is. In de film trekt hij met het Koerdische leger, de Peshmerga, langs de lange frontlinie met IS in Irak. Vier jaar geleden maakte hij een soortgelijke film in Libië, Le Serment de Tobrouk, en wist hij de toenmalig Franse president Sarkozy van de noodzaak te overtuigen om te interveniëren in de burgeroorlog in dat land.

Lees verder na de trailer

Lévy is een groot bewonderaar van de militaire discipline en de ‘verlichte islam’ van de Koerden. „Ik vind al heel lang dat de Koerden met hun ideeën van democratie, gelijkheid tussen man en vrouw en tolerantie tegenover andere religies veel meer steun zouden moeten krijgen. Sinds twee jaar bevinden ze zich ook nog in de frontlinie van de strijd met IS, het belangrijkste conflict in de wereld van dit moment, ook voor ons en onze kinderen. Ik ben op zoek gegaan naar de kleine verhalen, maar kleine verhalen die iets duidelijk kunnen maken over het grote verhaal. Om dat te kunnen doen moet je echt ter plaatse gaan kijken.

„De internationale wereld heeft de Libiërs te snel aan hun lot overgelaten. Maar vergelijk Libië eens met Syrië, waar geen interventie plaatsvond. Dat land is geen chaos, maar een hyper-chaos met 400.000 doden. De resultaten van interventie in Libië zijn oneindig veel beter dan de resultaten van non-interventie in Syrië. IS heeft zich kunnen vestigen in Irak en Syrië. Maar in Libië zijn de jihadisten teruggedrongen door Libische strijders zelf. IS heeft zich veel dieper ingegraven in landen waar geen interventie heeft plaatsgevonden.

„We hebben een morele taak om niet weg te kijken als ergens op de wereld grove schendingen van mensenrechten plaatsvinden. Maar natuurlijk moeten we ook pragmatisch zijn en eerst een politieke analyse van de situatie maken. Dat is geen automatisme. Je moet altijd een balans vinden tussen principes en politiek.

„Bij de Amerikaanse inval in Irak zijn enorme fouten gemaakt. Daardoor is de bereidheid om te interveniëren veel kleiner geworden. Op dat vlak hebben we echt stappen terug gedaan in plaats van vooruit. Trump zou zich kunnen ontpoppen als een marionet van Poetin. Als de nieuwe Amerikaanse president daadwerkelijk voor een isolationistische koers kiest, zal hij niet Amerika weer ‘groot’ maken, dan maakt hij Rusland groot. Dan gaat Poetin de lijnen uitzetten in Syrië en in Oekraïne.

„IS is vooral een bedreiging voor mensen in het Midden-Oosten zelf, de meeste slachtoffers van IS zijn moslims. Maar het Midden-Oosten is geen prioriteit voor Trump. Daarnaast is IS een probleem voor Europa, met de aanslagen in Brussel, in Parijs, in Nice. Maar ook Europa heeft geen prioriteit voor Trump. Ik ben het eens met Obama dat we Trump een kans moeten geven, maar we moeten waakzaam zijn.”