India speelt hard spel met Nederlands handelsverdrag

Handel

India wil betere handelsverdragen en weigert nu het verdrag met Nederland te verlengen dat volgende week afloopt.

Premier Rutte op handelsmissie in India. vorig jaar zomer. Foto Remko de Waal / ANP

India weigert het handelsverdrag met Nederland te verlengen dat op 30 november afloopt. Bedrijven die zakendoen met India dreigen daardoor in een zeer onzekere situatie te belanden. Dat meldt de Financial Times maandag.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat het probeert te voorkomen dat er een gat ontstaat tussen het bestaande verdrag en een nieuw verdrag dat EU-breed moet worden afgesloten. Het ministerie „hoopt” dat dit lukt.

Achter de schermen onderhandelen het ministerie én de Europese Commissie al langere tijd met India over de kwestie. Volgens de Financial Times was het aflopende verdrag met Nederland een van de hoofdredenen dat EU-commissaris voor Investeringen Jyrki Katainen vorige week naar India vloog voor gesprekken met de regering.

Moeizame onderhandelingen

Het verdrag met Nederland is toevallig het eerste verdrag van een Europese lidstaat dat afloopt, maar binnenkort volgen er meer. India heeft handelsverdragen met 45 landen opgezegd, waaronder de verdragen met vrijwel alle EU-lidstaten, omdat het gunstigere voorwaarden wil.

India is de handelsverdragen kritisch tegen het licht gaan houden nadat het van het Australische mijnbouwbedrijf White Industries een zaak verloor voor een internationaal arbitragehof. India had volgens die uitspraak White Industries niet goed beschermd in een dispuut met haar lokale partner Coal India.

White Industries kreeg gelijk en werd 4 miljoen Australische dollar toegekend (circa 3 miljoen euro). Geen astronomisch bedrag, maar wel een gevoelige uitspraak.

In nieuwe handelsverdragen laat India nu de voorwaarde opnemen dat men eerst via de Indiase rechtbank handelsdisputen moet proberen op te lossen – een lang en onzeker proces.

India en de Europese Unie onderhandelen al sinds 2007 over een handelsverdrag dat in de plaats moet komen voor de verdragen die de lidstaten afzonderlijk met India hebben afgesloten. „Die onderhandelingen verlopen moeizaam”, stelt het ministerie van Buitenlandse Zaken. En nu speelt India dus hard spel door de verdragen tussen de landen onderlingen niet te verlengen tot er een overkoepeld EU-verdrag is. EU-commissaris Jyrki Katainen noemde het zitten zonder handelsverdrag „een gigantisch risico”, „Europese bedrijven hebben gezegd dat ze erg bezorgd zijn over het potentieel juridische gat”, tekende persbureau Reuters op.

Niet iedereen ziet het zo. Both Ends, een nongouvernementele organisatie, is juist positief over het opzeggen van de verdragen. Het afhandelen van conflicten via het niet-transparante arbitragehof creëert een „ongewenst machtige positie”, zegt Both Ends op zijn website. „Bedrijven kunnen zo overheden in ontwikkelingslanden onder druk zetten, en wetgeving frustreren die vaak juist hoognodig is om mensen en milieu beter te beschermen”.

Nederland exporteerde vorig jaar voor 1,9 miljard euro aan goederen naar India en importeerde voor zo’n 3 miljard. Vorig jaar zomer ging een Nederlandse handelsmissie onder leiding van premier Rutte naar India.