Politieke steun voor meer budget voor de krijgsmacht

Krijgsmacht

De hoogste chef was eerlijk: de Nederlandse krijgsmacht presteert ver onder de maat. Hij krijgt politieke steun voor meer budget.

Marinier bij een grote Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Nu zegt echt iedereen het: het leger moet versterkt worden, liefst met veel extra geld.

Na minister Hennis (Defensie, VVD), minister Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA), een meerderheid van de Tweede Kamer (waaronder coalitiegenoten PvdA en VVD) en de militaire vakbonden, maakte ook de Commandant der Strijdkrachten maandag weer eens duidelijk: de krijgsmacht is uitgehold.

Generaal Tom Middendorp draaide er in gesprek met NRC niet omheen. Nederland heeft zich „in slaap laten sussen” door een lange periode van vrede. Er is te lang bezuinigd op de krijgsmacht, waardoor zijn organisatie nauwelijks meer functioneert. Door bezuinigingen is ook de inlichtingencapaciteit teruggeschroefd, waardoor het Nederlandse leger grote internationale conflicten zoals de opkomst van IS, de Arabische Lente en de annexatie van de Krim niet heeft zien aankomen.

Lees ook: Hoogste militair: ‘Tijd om te investeren in de krijgsmacht’, ons interview met Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp.

‘Nobel dat hij dit zo eerlijk vertelt’

Kamerlid Raymond Knops (CDA) noemt het „nobel dat de Commandant der Strijdkrachten dit zo eerlijk vertelt”. Hij denkt dat mensen schrikken van het gebrek aan inlichtingencapaciteit. Deze kabinetsperiode werd 9 miljoen euro bezuinigd op inlichtingendiensten AIVD en MIVD. Dat zou nog meer zijn geweest, maar na luid protest uit de Kamer draaide het kabinet de bezuiniging grotendeels terug. Knops: „Uit het verhaal van de commandant blijkt nu toch dat te veel capaciteit is afgebroken. Die bouw je niet zomaar op. Het is alsof we ons leger in een auto met beslagen ruiten laten rijden. We gaan wel de weg op, maar zien veel te weinig.”

Kamerlid Fred Teeven (VVD) is blij met de woorden van Middendorp. Hij vindt vooral dat niet nog meer bezuinigd moet worden op het leger: „Het is goed dat ook de legerchef dit constateert.”

Over de begroting van het ministerie van Defensie werd vorige week gedebatteerd in de Tweede Kamer. Minister Hennis vertelde toen een persoonlijk verhaal over een vriend die niet meer naar de Gay Pride durft, en over het moment dat ze op een vliegveld stond te wachten met haar familie en zich niet meer als vanzelfsprekend veilig voelde.

Hennis: „Natuurlijk zijn er dan altijd mensen die zeggen: ‘Mooi verhaal om nog meer te investeren in bommen en granaten. Maar daar zit ik echt niet op te wachten. We moeten vooral het gesprek aangaan.’ Maar hoe kortzichtig is dat? Het gesprek aangaan met een zelfmoordterrorist die op het punt staat om zich voor je neus op te blazen?”

Bijna alle partijen willen extra geld

Tijdens het debat bleek dat vrijwel alle partijen extra geld willen voor defensie, vooral omdat de dreiging van terrorisme de laatste jaren sterker voelbaar is geworden. Maar precieze bedragen worden nauwelijks genoemd; de meeste partijen moeten hun verkiezingsprogramma nog laten doorrekenen door het Centraal Planbureau. Overigens wil niet iedereen meer geld voor het leger: SP, GroenLinks en Denk zijn kritisch.

Nederland geeft nu 1,14 procent van het bruto binnenlands product uit aan defensie (8,7 miljard euro). Dat is ver onder het NAVO-vereiste van 2 procent. Minister Hennis zei dat ze toe wil werken naar het Europees gemiddelde. Daarvoor heeft haar departement dan 2,3 miljard euro meer nodig.