Feministische wervelwind met vintagesound

Sharon Jones (1956-2016)

Ze werd gezien als de ‘vrouwelijke James Brown’. Jones stierf vroeg, op haar zestigste.

Foto Paul Bergen/ANP

Als bewaker in de New Yorkse gevangenis, Rikers Island, zong de Amerikaanse soulzangeres Sharon Lafaye Jones soms voor de gevangenen. Succes in de muziek kwam pas laat in het haar leven. Eerst als achtergrondzangeres en op haar veertigste, in 1996, op eigen naam. Eerst lokaal in Brooklyn met haar funky achtkoppige band The Dap-Kings en sinds 2006 internationaal, nadat hitproducer Mark Ronson de groep ingeschakelde voor Back to Black, de grote doorbraak van Amy Winehouse (2006).

100 Days, 100 Nights (2007) lanceerde haar als ‘nieuwe’ ster. De organische pure sound van échte instrumenten, authentieke soul, daar geloofde ze heilig in. Sharon Jones & The Dap-Kings gaven dampende soulshows, met Jones als fel dansende wervelwind. De ‘vrouwelijke James Brown’ werd ze wel genoemd. Haar lust om te performen was gigantisch; met haar in de kerk geschoolde stem kwam een zelfverzekerde stoot power.

In haar enerverende optredens schemerde de invloed van James Brown, Aretha Franklin en Otis Redding door. James Browns It’s A Man’s Man’s Man’s World kreeg een heel andere betekenis toen Jones het onder handen nam: vrouwen hadden er een nieuw feministisch lijflied bij. Of neem het ‘heritage’-deel dat ze regelmatig in haar concert opvoerde: dan riep Jones haar voorouders aan, vertelde over hun slavernijverleden en danste onstuimig met de armen gespreid voor hun vrijheid.

De kankerdiagnose (rond galblaas en lever) viel in juni 2013 als het mes van een guillotine. De zangeres was er behoorlijk ziek van maar besloot er veel over in de media te delen. „Je weet hoe het gaat in de muziekindustrie, je kán niet zomaar ineens verdwijnen”, vertelde ze in 2014 aan deze krant. Ze moest hierover vertellen, was haar overtuiging. En, zei ze eerlijk, er was ook een zakelijk belang waar ze aan had te denken. Dus hoorden we over de chemokuren die over haar heen „pletterden”. Hoe ze herstelde op een boerderij waar ze leefde op sappen en groentes. Het nieuws dat ze kankervrij was stuurde ze rond via Twitter. „Dit is een moeilijke reis geweest, maar ik heb het gered.”

Het uitgestelde album Give The People What They Want kwam uit. En ze toerde direct weer volop – nog kaal en zonder wenkbrauwen. Ze herstelde „onderweg wel”, zei ze. Jones draaide op adrenaline, wat ook goed te zien was in de mooie documentaire Miss Sharon Jones! die in 2015 uitkwam. Het nummer ‘Retreat’ werd haar strijdlied, met de kreet ‘retreat!’ als vitale brul van overlevingsdrang.

Helaas is de ziekte eind vorig jaar teruggekomen. Haar Europese tournee werd afgelopen zomer afgezegd. Sharon Jones is zestig jaar geworden.