De VVD en Rutte hebben een positie te verdedigen

VVD-congres

Je hebt poeh-poeh-partijen, weglopers en de VVD. En alleen de lijsttrekker van die laatste partij is geschikt als premier. Vindt hij zelf.

Foto Olaf Kraak/ANP

Emile Roemer, lijsttrekker van de SP, was de grote afwezige op het partijcongres van de VVD. Zaterdag ging Mark Rutte, premier en VVD-lijsttrekker, in zijn toespraak verder zo ongeveer alle politieke concurrenten af. Van Alexander Pechtold van D66 tot Henk Krol van 50Plus, voor iedereen had Rutte wel een vrolijk-venijnige opmerking.

Dat er voor de grootste regeringspartij nog geen echt mikpunt is, toont vooral hoe open en onzeker de campagne voor de verkiezingen van 15 maart 2017 nog is.

Voor CDA-leider Sybrand van Haersma Buma had Rutte de scherpste woorden. Hij vergeleek Buma met „een dreinende peuter” die in zijn ik-zeg-op-alles-nee-fase zit. Omdat het CDA weinig steun aan het kabinetsbeleid heeft gegeven de afgelopen jaren. Het verkiezingsprogramma van het CDA was te somber voor woorden, zei Rutte, dus lees het maar niet. Doe je het wel, „dan grijp je zo naar de fles”.

Buma kreeg zondag in televisieprogramma Buitenhof uitgebreid de kans te reageren. Dat van die peuter geloofde hij wel. Maar Buma constateerde dat aan premier Rutte „de arrogantie van de macht” begint te kleven. De CDA-leider vindt dat de premier over Nederland alleen maar te melden heeft dat alles „fantastisch” is en dat hij dus kennelijk „de zorgen van mensen niet ziet”.

Logische keuze

Op het VVD-congres zette Rutte zichzelf, door bijna alle anderen te bekritiseren, neer als de enige aan wie je het premierschap kunt overlaten. „Ik gruwel bij het idee dat andere partijen de basis die we nu gelegd hebben, straks gaan afbreken.” Omgekeerd richtten de meeste partijleiders zich in hún congrestoespraken ook bijna altijd op hem – als lijsttrekker van de grootste partij heeft hij een positie te verdedigen.

In Ruttes wereldbeeld heb je de ‘poeh-poeh-partijen’, de weglopers en de VVD. Onder die poeh-poeh-partijen schaarde hij naast het CDA ook de PvdA, D66 en GroenLinks. Die zijn volgens hem maar somber – „poeh, wat is dit zwaar” – en zien vooral problemen in plaats van oplossingen. „Nederland begrijpt best dat je soms besluiten moet bijsturen. Wat mensen niet begrijpen: als je géén beslissingen neemt.”

In Ruttes wereldbeeld heb je de ‘poeh-poeh-partijen’, de weglopers en de VVD

Met die gedachte in het achterhoofd was het voor Rutte een logische keuze zich tegen Buma af te zetten, omdat diens CDA de afgelopen jaren vooral oppositie voerde. Rutte wil juist als probleemoplosser gezien worden.

Tweestrijd

Geert Wilders zette hij opnieuw neer als wegloper. Die wilde in het voorjaar van 2012 geen verantwoordelijkheid nemen voor de bezuinigingen die volgens het kabinet toen, middenin de crisis, hard nodig waren. „Daarom is hij ongeschikt als premier en wil ik het blijven.”

De tweestrijd waar Nederlandse parlementsverkiezingen vaak op uitlopen, is dit weekend niet dichterbij gekomen. De verbale prikjes over en weer kwamen eerder over als bijna zoekend campagnevenijn. De campagne kan meer richting krijgen als ook bij de PvdA duidelijk is wie lijsttrekker wordt. En helemaal als Lodewijk Asscher het van Diederik Samsom wint, want Asscher is overduidelijk van plan Rutte als tegenstander te kiezen. Bij het tweede lijsttrekkersdebat tussen Asscher en Samsom, zaterdag, vonden de PvdA’ers het geweldig dat Asscher de VVD „de partij van de tweedeling” noemde. „Lees hun verkiezingsprogramma en huiver.”