‘Laten we er een echte verkiezing van maken’

In het tweede debat om het lijsttrekkerschap van de PvdA kreeg vooral Lodewijk Asscher de zaal mee. Die moest hij wel eerst streng toespreken: „Hou op met dat ge-oehoe.”

Samsom en Asscher in debat in Tilburg. Foto Remko de Waal/ ANP

De arbeidsmigratie in Europa? Lodewijk Asscher, minister van Sociale Zaken en kandidaat-lijsttrekker voor de PvdA, kijkt de ándere kandidaat, Diederik Samsom, een beetje uit de hoogte aan en zegt: „Als ik jou hoor zeggen dat ik daarover loze beloftes doe, hoor ik jou ook zeggen dat het jóú allemaal niet genoeg kan schelen.”

Op het congres van de Jonge Socialisten (JS) in Tilburg staan Asscher en Samsom deze zaterdagmiddag dan al een half uur tegenover elkaar – voor het tweede kandidaat-lijsttrekkersdebat dat de PvdA organiseert. En er komen er nóg twee. PvdA-leden mogen tot en met 7 december kiezen wie ze als leider willen hebben. In Tilburg zitten ruim driehonderd mensen in de zaal, vooral jongeren van het congres, maar ook veel oudere leden.

“Er staat hier wél iets op het spel”

De uithaal van Asscher over arbeidsmigratie vindt een flink deel van de zaal maar niks, er klinkt ‘boehoe’ en ‘ohoo’. In het eerste debat, afgelopen maandagavond in Den Haag, was Asscher een paar keer fel geweest over Samsoms leiderschap: Samsom wist de dingen zélf te goed, in Asschers ogen, en was vergeten om de leden „mee te nemen”.

Ook toen had er in de zaal protest geklonken over die uithalen en Asscher had daar nu duidelijk geen zin in. In Tilburg sprak hij de zaal meteen streng toe:

„Gaan jullie nu iedere keer ‘oehoe’ roepen als ik kritisch ben tegen Diederik? Kom op, zeg. Er staat hier wél iets op het spel. Laten we er een echte verkiezing van maken.”

Twitter avatar pdekoning petra de koning Pvda #debat Tilburg: @LodewijkA streng tegen zaal ‘waarom oehoe als ik kritisch ben tegen Diederik? Je moet toch iets te kiezen hebben?’

Applaus, de boodschap was begrepen. Maar dat de zaal de hele middag geen boe-geroep meer liet horen, kwam ook omdat Asscher daarna minder scherp was over Samsom. Hij noemde het nog wel „onverantwoord” en „een gok” als de leden niets zouden willen veranderen aan het leiderschap van hun partij en kozen voor de „status quo”: Samsom.

Bekijk hier het gehele debat terug:

Tekst gaat verder onder de video

Europa

Asscher was wel nóg uitgesprokener en harder over Europa dan in het eerste debat en begon dan steeds luider te praten: de EU wil volgens hem nu de Britten „door een hoepeltje” laten springen met eisen, als het Verenigd Koninkrijk wil blijven samenwerken met Brussel.

De onderhandelingen over de Brexit zijn volgens Asscher „een gouden kans” om in de EU opnieuw te onderhandelen over arbeidsmigratie. „Nederland heeft dan evenveel stem als alle anderen, dus dit is het moment om radicaal te zijn. We moeten stoppen met arbeidsmigratie die alleen bedoeld is om de kosten van werknemers te drukken.”

Hij zei ook:

„De Brexit was geen toeval of een vergissing, het is een reactie op het gebrek aan controle op de migratie.”

De PvdA’ers in de zaal hoorden het allemaal graag. Ze vonden het ook geweldig dat Asscher de VVD „de partij van de tweedeling in Nederland” noemde. „Lees hun verkiezingsprogramma en huiver.”

Twitter avatar pdekoning petra de koning In #pvda lijsttrekkersdebat Tilburg praat @LodewijkA steeds harder, hij noemt VVD ‘dé tweedelingspartij’, zaal vindt t geweldig

Ook PvdA’ers met fan-sjaaltjes van Samsom om hun nek, joelden en klapten ervoor. „Ik vind Lodewijk ook heel goed”, zei Leo Krischer (70) uit het Brabantse dorp Terheijden, die al zeker wist dat hij op Samsom stemt.

Samsom alerter

Diederik Samsom zelf liet niet meer toe, zoals in het eerste debat, dat Asscher steeds als eerste met een antwoord kwam op vragen uit de zaal. Samsom was alerter, maar verder net zo vriendelijk voor Asscher-als-concurrent als in het eerste debat.

Als de PvdA’ers het echt wilden, hoorden ze wel wat voorzichtige kritiek op Asscher als minister van Sociale Zaken, toen het ging over de groeiende homohaat in Oost-Europa. „Ik heb gezien hoe het kabinet een beetje beduusd was door wat er in Oost-Europa gebeurde”, zei Samsom. Als tijdelijk EU-voorzitter had Rutte II volgens hem meer moeten doen om het tegen te gaan.

Doorknokker

Dat Asscher helemaal wil stoppen met het vrije verkeer van werknemers in Europa, als er niets verandert aan de oneerlijke concurrentie die hij ziet, draaide Samsom handig om: „Ik vind zelf dat je nooit de handdoek in de ring moet gooien, je moet altijd doorzetten.” Hij wil dat de leden hem zo zien: als een ‘doorknokker’.

Er zijn, zei Samsom ook, nu elf EU-landen die de regels voor arbeidsmigratie willen houden zoals ze zijn.

„Er waren veel meer landen tegen mijn ideeën toen ik aan het werk ging voor een oplossing voor de vluchtelingencrisis.”

Premier Mark Rutte had hem „een handje geholpen”, zei Samsom – die daarmee het einde van de komst van grote aantallen vluchtelingen naar Europa vooral presenteerde als zíjn succes.

Voor Jasper Oenema (28) uit Groningen was het niet overtuigend genoeg. Aan het begin van de middag had hij nog getwijfeld, hij ging naar huis met een beslissing. „Ik stem op Asscher. Wat hij zegt over Europa, dáár gaat het nu om.”