Sharon Jones: wervelwind met opwindende vintagesound

Soulzangeres Met haar dampende soulshows werd Sharon Jones gezien als de ‘vrouwelijke James Brown’. Ze werd pas laat, op haar veertigste, ontdekt. Ze stierf vroeg, op haar zestigste.

Sharon Jones Foto Hollandse Hoogte

Als bewaker in de New Yorkse gevangenis, Rikers Island, zong de Amerikaanse soulzangeres Sharon Lafaye Jones soms voor de gevangenen. Ook was ze een tijd bijrijder op een geldwagen. Succes in de muziek kwam pas laat in het leven van Sharon Jones. Eerst als achtergrondzangeres bij soulzanger Lee Fields. En op haar veertigste, in 1996, op eigen naam. Ze deed het, lokaal in Brooklyn, redelijk goed totdat haar band The Dap-Kings, een achtkoppige vintage soul- en funkhuisband van het label Daptone Records, door hitproducer Mark Ronson werd ingeschakeld voor Back to Black, de grote doorbraak van Amy Winehouse (2006).

Het album Dap Dippin’ with Sharon Jones and the Dap-Kings introduceerde Jones in 2002. En zeker met 100 Days, 100 Nights (2007) lanceerde Daptone Records, het label dat ook carrières van oudere soulvocalisten Charles Bradley en Lee Fields leven inblies, haar als ‘nieuwe’ ster. De organische pure sound van échte instrumenten, authentieke soul, daar geloofde ze heilig in. Sharon Jones & The Dap-Kings gaven dampende soulshows, met Jones als fel dansende wervelwind die gedragen werd door de pakkende vintagesound van de funky blazers. De ‘vrouwelijke James Brown’ werd ze wel genoemd, totaal gedreven door ritme, met alle denkbare dansen. Haar lust om te performen was gigantisch; met haar in de kerk geschoolde stem kwam een zelfverzekerde stoot power.

In haar enerverende optredens schemerde de invloed van James Brown, Aretha Franklin en Otis Redding door. James Browns ‘It’s A Man’s Man’s Man’s World’ kreeg bovendien een heel andere betekenis toen Jones het onder handen nam: vrouwen hadden er een nieuw feministisch lijflied bij. Of neem het ‘heritage’-deel dat ze regelmatig in haar concert opvoerde: dan riep Jones haar voorouders aan, vertelde over hun slavernijverleden en danste ze onstuimig met de armen gespreid voor hun vrijheid.

Sharon Jones toerde eindeloos met haar Dap-Kings. Ze was populair bij een breed publiek en werd ook in Europa op handen gedragen. Voor deze late muziekcarrière bracht de zangeres, als jongste van zes kinderen geboren in Atlanta, Georgia en opgegroeid in Brooklyn, New York, graag offers. Zo was Jones bewust partnerloos. „Ik wil geen man thuis hebben zitten over wie ik me zorgen maak wat-ie allemaal uitspookt terwijl ik weg ben”, zei ze in een interview met deze krant. „Of die jaloers is op wie ik op tournee ontmoet.”

De kankerdiagnose (rond galblaas en lever) viel in juni 2013 als het mes van een guillotine. De zangeres was er behoorlijk ziek van maar besloot er veel over in de media te delen. „Je weet hoe het gaat in de muziekindustrie, je kán niet zomaar ineens verdwijnen”, vertelde ze in 2014 aan deze krant. Ze moest hierover vertellen, was haar overtuiging. Want, zei ze eerlijk, er was ook een zakelijk belang waar ze aan had te denken. Toen haar ziekte werd geconstateerd, werden de nieuwe release en de bijbehorende concerten onmiddellijk afgeblazen. Haar band kon een streep halen door de inkomsten. Verantwoordelijk voelde ze zich, voor alle families en verzekeringen. En ze had niets te verbergen, wat kon zij eraan doen hoe ze eruit zag?

Ik wil geen man thuis hebben zitten over wie ik me zorgen maak wat-ie allemaal uitspookt terwijl ik weg ben. Of die jaloers is op wie ik op tournee ontmoet.”

Dus hoorden we over de chemokuren die over haar heen „pletterden”. Hoe de bijwerkingen haar nog zieker lieten voelen. Hoe ze herstelde op een boerderij waar ze leefde op sappen en groentes. Het nieuws dat ze kankervrij was stuurde ze rond via Twitter. „Dit is een moeilijke reis geweest, maar ik heb het gered.” Jones zag weer een toekomst. Het uitgestelde album Give The People What They Want kwam uit. En ze toerde direct weer volop – nog kaal en zonder wenkbrauwen. Onvoorstelbaar, maar ze herstelde „onderweg wel”. Jones draaide op adrenaline, wat ook goed te zien was in de mooie documentaire Miss Sharon Jones! die vorig jaar uitkwam. Het nummer ‘Retreat’ werd haar strijdlied, met de kreet ‘retreat!’ als vitale brul van overlevingsdrang.

Helaas is de ziekte eind vorig jaar teruggekomen. Haar Europese tournee werd afgelopen zomer afgezegd.
Sharon Jones is zestig jaar geworden.

Lees ook het laatste interview dat NRC had met Sharon Jones.