Energiebesparing door slimme meter valt tegen

Gemiddeld gebruiken huishoudens met zo’n meter amper 1 procent minder energie. Gerekend werd op een besparing van 3,5 procent.

Een monteur installeert een slimme elektriciteitsmeter. Foto Lex van Lieshout / ANP

Huishoudens met een slimme energiemeter besparen minder elektriciteit en gas dan gedacht. Gemiddeld gebruiken ze amper 1 procent minder energie dan voor het plaatsen van de meter, terwijl gerekend werd op een gemiddelde energiebesparing van 3,5 procent. Dat stelt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) zaterdag na onderzoek.

De reden dat het effect van de slimme meters tegenvalt is volgens het adviesorgaan het ontbreken van een schermpje in woonkamers. Op zo’n display wordt voortdurend het actuele gebruik getoond, waardoor gebruikers zich bewuster worden van hun verbruik. Zonder schermpje moeten ze kijken in de meterkast of op een app, en dat werkt volgens het PBL minder goed.

Het kabinet moet daarom overwegen om alle slimme energiemeters alsnog te voorzien van een display, zo adviseert het planbureau. Bij de invoer van de meters in 2015 is daar juist bewust van afgezien. Het idee was dat als bedrijven zelf een schermpje met software zouden leveren er veel innovatievere apparaten en diensten zouden ontstaan.

In VK wordt meer bespaard

Voorlopig slagen private partijen er echter amper in om consumenten te overtuigen van het nut van een display, ook al zouden ze de aanschafkosten daarvan in enkele maanden terugverdienen. Slechts 15 procent van de huishoudens met een slimme meters neemt zo’n dienst af. Eigenlijk alleen de “geïnteresseerde, analytisch ingestelde consument” heeft belangstelling, zo merkt het planbureau.

Dat het meeleveren van een display leidt tot veel meer energiebesparing is volgens het PBL te zien in het Verenigd Koninkrijk. Daar zijn slimme meters standaard uitgerust met een schermpje, waardoor gemiddeld zo’n drie procent minder energie wordt gebruikt. Het is “reëel om te verwachten” dat het effect in Nederland even groot zou zijn.

In 2015 besloot het kabinet om in alle 7 miljoen Nederlandse huishoudens een slimme meter te installeren. Inmiddels is in een kwart van de huishoudens zo’n apparaatje geplaatst. Met de operatie is een bedrag van 3,3 miljard euro gemoeid.