Soms kan zelfs Frans Timmermans beter zwijgen

nrcvindt

In een uitverkocht Theater Carré in Amsterdam wordt morgen als onderdeel van het IDFA-documentaire festival de film ‘The European’ vertoond. Voor deze film werd de Nederlandse Europees commissaris Frans Timmermans bijna twee jaar lang gevolgd. Het schijnt een bijzonder portret te hebben opgeleverd over zowel het privé- als werkzame leven van de PvdA-politicus die twee jaar geleden het ministerschap van Buitenlandse Zaken in Nederland verruilde voor een post in de Europese Commissie.

Timmermans is een dankbare persoon voor zo’n project. Hij staat bekend als een authentieke, gepassioneerde man met zeer brede interesse die zich bij voorkeur niet bedient van voorgeprogrammeerde teksten. Dat een dergelijke instelling ook risico’s inhoudt is deze week opnieuw duidelijk geworden. Met zijn uitlatingen over de betrokkenheid van de Gülenbeweging bij de couppoging in Turkije van 15 juli dit jaar heeft Timmermans de Europese Unie in verlegenheid gebracht.

In een vraaggesprek met het Vlaamse blad Knack zei hij dat er op basis van Amerikaans onderzoek „almaar meer indicaties” zijn dat de beweging van de in de Verenigde Staten in ballingschap levende geestelijke Fethullah Gülen „wel degelijk een rol heeft gespeelld” bij de mislukte poging tot een militaire machtsovername. Timmermans’ woorden werden in de Turkse pers gretig overgenomen.

Leden van het Europees Parlement eisen om begrijpelijke redenen opheldering van de commissaris. Hij heeft zich in een uiterst gevoelige kwestie begeven. De Turkse president Erdogan is onmiddellijk na de couppoging met een grote schoonmaak begonnen waarbij tienduizenden mensen die verdacht worden banden met Gülen te hebben uit hun functie zijn ontheven. Maar ondertussen wacht de wereld nog steeds op concrete aanwijzingen dat Gülen bij de mislukte coup betrokken was.

Vandaar dat de uitspraken van Timmermans zo opmerkelijk waren. Hij leek meer te weten. Leek, want een dag na de publicatie in het Vlaamse weekblad nuanceerde Timmermans zijn opmerkingen. Het waren slechts indicaties geweest benadrukte hij . „Niets meer en niet minder”. Iemand in de positie van Timmermans, kan het zich niet veroorloven losjes te filosoferen over de vraag wie er achter de couppoging zat.

Het optreden van Frans Timmermans is in zijn algemeenheid zondermeer een verademing vergeleken bij anderen. Maar ook voor hem geldt dat verantwoordelijkheid soms terughoudendheid met zich meebrengt. Deze terughoudendheid heeft hij in dit geval ten onrechte niet getoond.