Mag ‘minder Belgen’ dan ook niet? ‘Glad ijs’

Proces Wilders

Advocaat Geert-Jan Knoops waarschuwde op de eerste dag van zijn verdediging de rechter: het OM vraagt een ‘politiek oordeel’ van u.

Geert-Jan Knoops, de advocaat van politicus Geert Wilders, in de rechtbank op Schiphol voor het pleidooi met de reactie op de strafeis tegen de PVV-leider wegens diens 'minder Marokkanen'-uitspraken. Foto Remko de Waal/ANP

Bij Geert Wilders past de boodschap in een tweet, zijn advocaat Geert-Jan Knoops had vrijdagmiddag 83 pagina’s nodig om in de rechtszaal op hetzelfde uit te komen: de rechtszaak tegen de PVV-leider om zijn ‘minder-Marokkanen’-uitspraken is een „politiek proces”.

Een dag eerder had het OM een boete van 5.000 euro geëist tegen Wilders wegens discriminatie, haatzaaien en groepsbelediging. Op de eerste dag van zijn verdediging nam Knoops soms ook de toon over van Wilders, die zelf niet aanwezig was. Er was nu zeker geen strafzaak geweest, dacht de advocaat, als het publiek op 19 maart 2014 tegen Wilders had geroepen dat er niet minder, maar juist méér Marokkanen moesten komen. „Dát was dus het politiek correcte antwoord geweest.”

En als je niet politiek correct bent, was de conclusie van Knoops, kun je daarvoor berecht worden. „Glad ijs”, hield hij de rechters voor. „Als u gaat interpreteren wat tolerantie en onverdraagzaamheid zijn en wat de rol en aard van een politicus is in een democratisch debat, komt u met een politiek oordeel. Dát is wat het Openbaar Ministerie wil van u.”

Democratisch zou het volgens Knoops een „ongewenst effect” hebben. Burgers, zei hij, zouden niet meer kunnen zeggen dat ze minder Polen in Nederland willen hebben, die komen werken, of minder Zweden of Belgen. „Waar ligt dan nog de grens?”

Knoops begon zijn betoog met de steunbetuigingen die hij de avond ervoor had gekregen, ook van militairen die in Afghanistan hadden gevochten onder een „gelauwerde commandant”. „Zij hebben hun leven geriskeerd voor het beschermen van onze vrijheid van meningsuiting.”

Volgens Knoops was vooral de context van Wilders’ uitspraken belangrijk: twee maanden later waren de Europese verkiezingen en aan zijn spreekgestoelte hing een bord dat daarover ging: ‘En nu: 22 mei’. Niemand kon van de PVV-leider verwachten, vond Knoops, dat hij in de zaal zijn verkiezingsprogramma zou gaan voorlezen. Wat doe je als politicus? „Je komt met slogans, kort en bondig, duidelijke taal.”

De Marokkanen stonden in zijn verhaal voor „de hele migrantenpopulatie”, zei Knoops en het politieke en volgens hem dus legitieme doel was: duidelijk maken dat het EU-migratiebeleid dringend veranderd moest worden: ingeperkt, zoals de PVV al heel lang wil. „En natuurlijk: als dat beleid wordt uitgevoerd, kan het leiden tot minder mensen in Nederland met de Marokkaanse nationaliteit.”

Bovendien, zei Knoops, had Wilders „een paar seconden” na zijn optreden voor de NOS-camera’s gezegd dat hij niet alle Marokkanen had bedoeld, maar alleen de criminele. „En het kabinet omarmt met zijn beleid nu in feite die standpunten.”

Knoops ging lang in op de vraag of Wilders maart 2014 had kunnen weten dat hij vervolgd kon worden voor onverdraagzaamheid en de advocaat vindt: nee. Pas eind 2014 had de Hoge Raad dat voor het eerst genoemd, in een andere zaak. Maar dan nog. Wilders, zei hij, had alleen gedaan wat hij als volksvertegenwoordiger beloofde: „Zijn bezorgde electoraat bedienen. Waarschuwen. De heer Wilders heeft ook niet zomaar een mening, een flink deel van de kiezers herkent zich in wat hij zegt. Het is dus een duidelijk standpunt dat breed maatschappelijk wordt gedeeld.”

Maandag gaat Knoops verder, weer in de extra beveiligde rechtbank bij Schiphol. Maar een zaak, zei Knoops nu al, had de rechtbank niet. „Over tien jaar kijken we terug, dan zeggen we: dit hadden we niet moeten doen.”