Kabinet stelt zzp-wet uit tot 2018

Er is veel kritiek op de wet DBA, die schijnzelfstandigheid onder zzp’ers moet tegengaan. Werkgevers menen dat deze opdrachtgevers bang maakt om zzp’ers in te huren.

Staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes op aankomst bij het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. Foto ANP.

Het kabinet stelt regels voor zelfstandigen op de arbeidsmarkt voorlopig buiten werking. De Belastingdienst zal nieuwe wetgeving voor zzp’ers tot tenminste 2018 niet meer handhaven. Dat heeft staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën, VVD) vrijdag aan de Tweede Kamer geschreven.

Daarmee komt in feite een einde aan de wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelatie (DBA), die pas sinds mei dit jaar in werking was. De wet heeft de afgelopen maanden veel onrust veroorzaakt: zzp’ers klaagden dat er onzekerheid ontstond, opdrachtgevers zeiden minder zelfstandigen te willen inhuren. ,,De zorgen lopen heel hoog op,” zei Wiebes in een toelichting op het kabinetsbesluit. ,,Daar is het ondernemersklimaat niet bij gebaat.”

Schijnzelfstandigheid tegengaan

De wet DBA was bedoeld om ‘schijnzelfstandigheid’ tegen te gaan: zzp’ers die in feite als werknemers functioneren, zonder dat zij pensioen opbouwen of een vangnet hebben bij ziekte. Er werden ‘modelcontracten’ in het leven geroepen, die zowel opdrachtgevers als zzp’ers konden ondertekenen. Voor die tijd konden werkgevers nooit een naheffing krijgen voor sociale premies die ze onterecht niet hadden afgedragen. Voor zzp’ers gold dit wel.

De Belastingdienst heeft een grote achterstand opgebouwd in het goedkeuren van deze modelcontracten, waardoor werkgevers minder opdrachten verstrekken. Ook leeft er onder zzp’ers onzekerheid of ze nou wel of geen boete kunnen krijgen bij het niet naleven van de regels. Wiebes verdedigde de nieuwe wetgeving tot kort geleden, maar heeft nu onder druk van alle kritiek een draai gemaakt.

Werkgeverslobby VNO-NCW trok al eerder zijn steun in voor de nieuw zzp-wet en reageerde tevreden op het besluit van het kabinet. Ook de vakbonden hadden gevraagd om een versimpeling. Wiebes zei wel te zullen handhaven bij ,,echte valsspelers”: werkgevers die zzp’ers duidelijk als werknemers behandelen maar daarvoor geen premies afdragen.

Afzakking zzp’ers

In Nederland zijn bijna 1 miljoen zelfstandigen. De afgelopen jaren was er een spectaculaire groei in zzp’ers, veel hoger dan in omringende landen. Uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat de groei van het aantal zzp’ers dit jaar voor het eerst in jaren is afgevlakt. Of dat te maken heeft met maatregelen van het kabinet, kan het CBS niet zeggen. Door de gunstige economische omstandigheden nemen werkgevers weer vaker mensen in vaste dienst.

Wiebes kondigde nog andere maatregelen aan. Zo komt er voor enkele sectoren een uitzondering op de zogeheten ketenbepaling: de verplichting van werkgevers om een werknemers na twee tijdelijke contracten vast in dienst te nemen. Hij denkt daarbij vooral aan de media, de publieke omroep en de kunst- en cultuursector.

Het kabinet komt bovendien op korte termijn met een herziening met begrippenkader uit Arbeidswet uit 1907. Wiebes: ,,Het onderscheid tussen zelfstandigen en mensen in dienstverband is niet meer van deze tijd.” De staatssecretaris hoopt dat een volgend kabinet de Arbeidswet op basis hiervan zal herzien.