Hij is de Grote Vriendelijke Reus van de zee

Tekening Irene Goede

Is dit een walvis? Hij heeft de vorm van een walvis en hij kan ook net zo groot worden. Maar kijk naar die kieuwen: het is een vis. Een haai.

De walvishaai is de grootste vis van de wereld. Hij kan gemakkelijk zeven meter lang worden. Als je zo’n vis in een groot zwembad zou leggen, zou hij net een krap rondje kunnen zwemmen. Er is zelfs wel eens een walvishaai gezien van twintig meter!

De meeste haaien zijn grijs en snel. Walvishaaien niet. Ze hebben prachtige stippen en strepen op hun huid. Duikers die dicht bij walvishaaien hebben gezwommen, zeggen dat het heel rustige, vriendelijke vissen zijn. Op wandeltempo zwemmen ze door de oceaan. Duizenden kilometers leggen ze zo af.

Om een walvishaai te zien moet je ver weg. Ze wonen niet in aquaria in Europa. En in het wild? Daarvoor moet je naar het zuiden. Walvishaaien zwemmen in alle warme oceanen rond de evenaar.

Er zijn een paar plekken in de wereld waar ieder jaar veel walvishaaien bij elkaar komen, vlak bij de kust. Bij Mexico bijvoorbeeld, en bij Australië. Tientallen, zelfs honderden walvishaaien genieten daar samen van het vele eten in zee.

Het is daar dan een echt walvishaaienfeest. Walvishaaien hebben een grote bek, maar ze eten alleen kleine diertjes: plankton, kwalletjes, visjes en visseneitjes. Ze zuigen of happen een grote hap water op, en persen het weer door hun kieuwen naar buiten. Het eten blijft in hun bek hangen. Lekker!

Als het feestmaal op is, gaat elke walvishaai zijn eigen weg. De rest van het jaar zwemt hij alleen, ver weg in de zee. Hij kan zelfs wel twee kilometer diep duiken. Dan zie je hem niet meer.

Mensen die iets over walvishaaien willen leren, letten dus heel goed op tijdens zo’n walvishaaienfeest. Ze fotograferen alle walvishaaien die ze zien. Elke walvishaai heeft een ander patroon van stippen en strepen. Daaraan kun je elke walvishaai herkennen. Elke walvishaai op de foto krijgt een nummer, en soms een naam. Er is een walvishaai die Zorro heet. Die heeft een litteken in de vorm van een Z.

Door de foto’s weten we dat sommige walvishaaien al meer dan twintig jaar steeds naar dezelfde plek komen. Het leuke is: iedereen die een walvishaai fotografeert, kan helpen. Zo weten we straks beter hoeveel walvishaaien er in de wereld zijn, en waar die leven. Het wordt een fotoboek vol Grote Vriendelijke Reuzen.

Bron: Frontiers in Ecology, 3 oktober

Een mooie documentaire over walvishaaien is Galapagos: Realm of Giant Sharks