Cadeautips 2016: Muziek

Cadeautips. De muziekredactie van NRC maakte een lijstje van de mooiste pop-, klassieke en jazzalbums om rond Sinterklaas schoenen en rond Kerstmis sokken mee te vullen.

Na de dood volgt de handel

Rouw kenmerkte het afgelopen popjaar, waarin de ene na de andere muzikale grootheid het leven liet. De shockerende dood van Prince. Het waardige, zorgvuldig geplande afscheid van David Bowie. De recentelijk in het harnas gestorven gentleman Leonard Cohen. Leon Russell. Het waren popsterren in de buitencategorie. Trendsetters die niet per se modieuze muziek in het smaakgebied van hun publiek wisten te krijgen.

Beluister nog eens David Bowie’s Blackstar: een subliem album vol schitterende vertellingen met hints naar zijn naderende einde. Het pas verschenen laatste album You Want It Darker was er ook duidelijk over: Cohen was er klaar voor. Maar zoals het gaat, na de dood volgt de handel: een legioen aan best-ofs. Op Legacy worden David Bowie’s beste singles verzameld vanaf Space Oddity (1969) tot aan zijn laatste singles Lazarus en I Can’t Give Everything Away van begin 2016. Het compilatie-album Prince 4Ever is in aantocht met veertig liedjes, waaronder een onuitgebracht oud liedje: Moonbeam Levels. En ook een luxe versie van de Prince-klassieker Purple Rain is onderweg.

Maar al die mooie uitgaven ten spijt, ik ken veel muziekliefhebbers die voor de feestdagen hun zinnen hebben gezet op één ding: Lego. En wel de Yellow Submarine van The Beatles in honderden bouwsteentjes, met in de gele cockpit van de onderzeeër de vier legendarische lego-mannetjes John, Paul, George en Ringo. Met brilletje, snor, of baardje en herkenbare haardracht. Eventueel in elkaar te zetten bij de geremasterde live-registratie The Beatles: Live At The Hollywood Bowl. Amanda Kuyper

Pop

  1. David Bowie: Blackstar

    Vlak voor zijn onverwachte maar door Bowie zelf geregisseerde dood op 10 januari verscheen dit laatste meesterwerk van een artiest waar we nog decennia lang niet op uitgeluisterd zullen raken.

    cd € 17, lp € 30

  2. Kate Tempest: Let Them Eat Chaos

    Rapdichteres Tempest brengt hoop in harde tijden met haar geïnspireerde hiphop-poëzie waarin ze een humanistisch pleidooi houdt voor liefde en kleinschaligheid.

    cd € 14, lp € 22

  3. King Gizzard & The Lizard Wizard: Nonagon Infinity

    Het summum van feelgoodmuziek van Australische psychedelische rockers. Ze brachten een groot saamhorigheidsgevoel onder het publiek teweeg op Lowlands.

    cd € 18, lp € 23

  4. De Staat: O

    Festivaloptredens van dit Nijmeegse new wave-discomonster werden vreugdevolle evenementen waarbij het publiek in immense spiralen om elkaar heen kringelde. Muziek die toegankelijke en toch artistiek uitdagende muziek is.

    cd € 14, lp € 25

  5. Anohni: Hopelessness

    Zo somber als Anohni (voorheen Antoni) de wereld voor mag stellen, er schuilt nog altijd een verheffende schoonheid in deze muziek. Elektronischer dan het voorgaande.

    cd € 16, lp € 25

  6. Lucinda Williams: The Ghosts Of Highway 20

    Williams laat de traditionele country achter zich met een rockplaat die schuurt en meevoert naar de duistere kanten van het Amerikaanse zuiden.

    cd € 20, lp € 31

  7. William Bell: This Is Where I Live

    Soulveteraan Bell keert terug naar de klassieke Stax-sound, de ultieme feelgoodmuziek voor een ieder die het soulhart op de juiste plek heeft.

    cd € 19, lp € 25

  8. Hælos: Full Circle

    Brits trio laat je wegdromen op zwoel gezongen elektro-akoestische soundscapes.

    cd € 13, lp € 21

  9. Daniel Romano: ‘Mosey’

    Canadese countryrocker slaat zijn vleugels uit naar duurzame popinvloeden uit de bloemrijke traditie van Lee Hazlewood, Serge Gainsbourg.

    cd € 16, lp € 28

  10. Blossoms: Blossoms

    De trots van het Engelse Stockport is eindelijk weer zo’n melodieuze en recht voor zijn raap zingende band uit de Britpopschool van Oasis.

    cd € 18, lp € 25

  11. Jan Vollaard

Alternatieve pop

  1. PJ Harvey: The Hope Six Demolition Project

    De Britse zangeres PJ Harvey creëert een aangename sensatie met beelden die juist niet aangenaam zijn. Impressies van oorlogsgebieden werden getoonzet op doorwrochte muziek, waarin onthutsende schoonheid verlossing biedt.

    € 8,90

  2. Nicolas Jaar: Sirens

    De Amerikaans-Chileense Nicolas Jaar plakt alles aan elkaar: jaren tachtig-doemmuziek, ontsporende jazzblazers, kreupele reggae-ritmes en elektronische rockabilly.

    € 16,90

  3. Whitney: Light Upon The Lake

    Nieuwe band verwijst naar muziekstijlen uit het verleden: soul uit het diepe Zuiden, oude funk, West-Coastpop. De snelle afwisseling van stijl levert betoverende liedjes op.

    € 16,90

  4. Radiohead: Moon Shaped Pool

    Om bij te smelten, zo zachtaardig, en verzorgd klinken Yorke’s zang gecombineerd met de barokke piano-arpeggio’s, ijl als gedachtenspinsels.

    € 14,90

  5. The Last Shadow Puppets: Everything You’ve Come To Expect

    Zanger/gitarist Alex Turner speelt voor zoetgevooisd verleider, terwijl een surfgitaar op de hielen wordt gezeten door trillende strijkers en echoënde pauken.

    € 17,90

  6. Nick Cave: Skeleton Tree

    Op eerste album na het overlijden van Nick Cave’s zoon, deinen atmosferische klanken en glazige violen, terwijl een enkel ‘droog’ koortje voor comic relief mag zorgen. Prachtig door subtiele muzikale rimpelingen en Cave’s gebarsten stem.

    € 17,90

  7. Jett Rebel: Truck

    Jett Rebel dit jaar drie albums uit, omdat hij daar zin in heeft. Deel één van dit drieluik was Truck, met daarop 27 rafelige maar verleidelijke popmelodieën.

    € 12,90

  8. Maxwell: black SUMMERS’night

    Dit album klinkt als één lange soul-compositie: van de uptempo disco-opening, tot uitdagende zwoelheid in het midden, en bezinning aan het eind.

    € 14,90

  9. Drugdealer: The End of Comedy

    Michael Collins alias Drugdealer paait met gesmeerde disco, melancholisch trompetgeschal en een zwalkend orgel. Onweerstaanbare sfeer van decadentie.

    € 16,90

  10. Bon Iver: 22, A Million

    Het doorgaans lustvolle r&b-genre klinkt hier niet hedonistisch, het is uitgebeten en stekelig, maar kent ontroerend tedere vocalen.

    € 14,90

  11. Hester Carvalho

Klassieke muziek reikt je de steeds opnieuw de hand

Geen podiumkunstgenre heeft zo’n ingewikkelde relatie met vernieuwing als, juist, de klassieke muziek. Pop en jazz? Die leven van nieuwe namen en nieuwe vondsten. Toneel? Geen actuele kwestie (bankenfraude, vluchtelingenvraagstuk) blijft onberoerd. Natuurlijk: er zijn ook levende componisten. Zij schrijven nieuwe „kunstmuziek” en zijn in hun muziek vaak met vrij-wapperende Spotify-geest genreoverstijgend bezig. Maar de meeste klassieke muziek is gewoon oud; meer noch minder dan de mooiste noten die hier de afgelopen 500 jaar werden bedacht door (omgerekend) een arena vol langjarig geschoolde, ploeterende componisten die in noten probeerden te vangen wat het leven de moeite waard kan maken (emoties, de orde der dingen, liefde, geloof, de verheffende kracht van schoonheid, de symbolische tover van welluidende meerstemmigheid).

Juist omdat muziek zijn eigen taal spreekt, veroudert goede muziek nooit. Lassus, Bach of Chopin – ze reiken je de steeds opnieuw de hand, over de eeuwen heen. Zeker wanneer ze worden uitgevoerd door musici die nú leven, voelen en denken en „oude” muziek op eigen wijze opnieuw tot leven wekken. Of het nou de nieuwe Don Giovanni door enfant terrible Teodor Currentzis betreft of Bachs Franse suites door meesterpianist Murray Perahia – écht grote musici geven muziek nieuwe betekenis. En velen doen dat in steeds bredere zin. Musici als dirigent Raphael Pichon en pianist Igor Levitt maken ambitieuze cd’s (Rheinmädchen, Bach/Rzewski) waarop ze ook „curator” zijn, en muziekstukken bijéén brengen op een nieuwe manier. Thematisch, vanuit een interessant, weloverwogen concept. Grabbelend in een schatkist die nooit leeg raakt. Mischa Spel

  1. J.S. Bach: Passies, Hohe Messe, Weihnachtsoratorium. Chor des Bayerischen Rundfunks, olv Peter Dijkstra

    Sinds dit jaar is hij terug in Nederland: koordirigent Peter Dijkstra. In alle Bach-werken toont hij energie, precisie en maximale fijngevoeligheid.

    9 cd’s, € 74,99

  2. J.S. Bach, Franse suites. Murray Perahia (piano)

    Er is iets verslavend sereens aan Bach volgens pianist Murray Perahia. Zijn spel, op moderne vleugel, is integer en kraakhelder.

    € 21,99

  3. Erik Satie, Socrate. Barbara Hannigan (sopraan), Reinbert de Leeuw (piano)

    Onbekende liederen en het fascinerende muziekdrama ‘Socrate’.

    € 19,99

  4. Franz Schubert, liederen en strijkkwintet in C. Quatuor Ébène en Matthias Goerne (bariton)

    Wie iets zielstrelenders weet dan de combinatie van strijkkwartet met stem mag het zeggen. Uitmuntende uitvoering van Schuberts Strijkkwintet.

    € 20,99

  5. Four Four Three door Ragazze Quartet ea

    Swingend album, gewijd aan minimal music van componist Terry Riley (81) waarin het Ragazze Strijkkwartet ideaal samenwerkt met jazztrio Kapok en Slagwerk Den Haag.

    € 19,59

  6. Transcendental. Daniil Trifonov

    Op zijn nieuwste solo-cd wijdt deze fenomenale pianist zich aan de complete concert-études van Liszt. Duizelingwekkende perfectie en virtuositeit.

    € 19,99

  7. Sjostakovitsj, symfonieën. Boston Symphony Orchestra o.l.v. Andris Nelsons

    Sjostakovitsj-symfonieën komen onder handen van de jonge Let Andris Nelsons exact en beklemmend uit de verf.

    € 16,94 - € 19,05

  8. Rheinmädchen. Ensemble Pygmalion o.l.v. Raphaél Pichon (Wagner/Brahms/Schumann)

    Origineel opgezette cd die toont hoe je ook kunt programmeren: thematisch en intelligent. Daarbij zingt het vrouwenkoor engelachtig sereen.

    € 19,99

  9. Arthur en Lucas Jussen - Mozart Double Piano Concertos

    Instant goed humeur door eerste orkest-cd van pianobroers Jussen, die onder wijlen Sir Neville Marriner een frisse, vitale Mozart realiseren.

    € 19,99

  10. Vilde Frang. Britten en Korngold Violon Concertos

    Wát een talent is de jonge violiste Vilde Frang. Zo wordt je moeiteloos opgetild door de romantiek van Korngold.

    € 20,99

  11. Mischa Spel

Jazz

  1. Kurt Elling, The Beautiful Day

    Een van de beste jazzvocalisten, Kurt Elling, maakte voor het eerst in zijn carrière een kerstalbum. Je bent verkocht vanaf zijn eerste baritonnoot.

    € 17,99

  2. Norah Jones, Day Breaks

    Norah Jones’ nieuwste laat niet onberoerd en herinnert aan haar multi-Grammy winnende debuut van toen, Co me Away With Me.

    € 17,99, gekleurde lp € 29,99

  3. Ben van Gelder, Among Verticals

    Op zijn derde, prachtig welluidende album duikt jazzsaxofonist Ben van Gelder met zijn Amerikaanse band rechtstreeks de diepte in.

    € 16,99

  4. Cannonball Adderley, One For Daddy-O

    Als nieuwe uitgave in de serie Jazz at The Concertgebouw is dit een registratie van twee concerten (1960 en 1966) van de met temperament en soul spelende saxofonist Cannonball Adderley.

    € 16,99

  5. Dhafer Youssef, Diwan of beauty and odd

    De Tunesische zanger en ud-speler Dhafer Youssef versmelt op elegante wijze jazz en klassieke, Arabische invloeden. Met moderne jazzmusici als trompettist Ambrose Akinmusire en drummer Mark Guilliana.

    cd € 16,99, lp € 26,99

  6. Shai Maestro, The Stone Skipper

    Kakelvers album van de Israëlische pianist Shai Maestro, die uitblinkt in moderne jazz.

    cd € 16,99

  7. Keith Jarrett, A Multitude of Angels (ECM)

    Box met vier soloconcerten in Italië, opgenomen in 1996. Indrukwekkend om zijn broeierige fanatisme en improvisaties.

    cd € 49

  8. Brad Mehldau Trio, Blues and Ballads

    Nog steeds een aanrader. Volgens beproefd recept kregen popsongs een jazzbehandeling en jazzstandards nieuwe interpretaties.

    cd € 18,99

  9. Ibrahim Maalouf, Live Tracks 2006-2016

    De Frans-Libanese trompettist Ibrahim Maalouf laat zijn publiek zingen en dansen op zijn Arabisch gekruide jazz. Dat gaat van extreem sentimenteel tot onovertroffen lyrisch.

    cd+dvd € 24,99, lp € 22,99

  10. Various Artists, Jazz Loves Disney

    Over feelgood gesproken: daar heeft de firma Disney natuurlijk het patent op. Artiesten als Jamie Cullum, Gregory Porter en Stacey Kent zingen op hun manier Disney-klassiekers.

    lp € 24,99

  11. Amanda Kuyper