Akkoord bereikt over fosfaatreductie melkveesector

Door een mestoverschot komt er teveel fosfaat in het milieu.

Koeien in de stal bij een melkveehouderij. Foto Koen Suyk / ANP

De melkveesector heeft een akkoord bereikt over het reduceren van de fosfaatuitstoot. Dat schrijft staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken, PvdA) in een Kamerbrief (pdf). Door een mestoverschot komt er teveel fosfaat in het milieu.

De betrokken partijen (LTO Nederland, NZO, Nevedi, NAJK, NMV en Rabobank) beloven voor het einde van 2017 de fosfaatproductie te beperken tot het niveau dat is toegestaan volgens Europese richtlijnen. Staatssecretaris Van Dam trekt 30 miljoen euro uit voor de fosfaatproblematiek, waarvan 25 miljoen euro voor de melkveehouderij en vijf miljoen euro voor de varkenshouderij. De zuivelsector verdubbelt dit bedrag, waardoor 50 miljoen euro beschikbaar is voor het verkleinen van de melkveestapel.

Premie per koe

Het ‘fosfaatakkoord’ bestaat uit drie pijlers: de veevoerindustrie belooft het fosforgehalte in mengvoer omlaag te brengen, boeren die al hun melkvee afstoten ontvangen een premie per koe en zuivelondernemingen beloven fosfaatreductie door voor alle te veel aangeleverde melk met strafkorting te rekenen.

De premie voor boeren wordt hoger naarmate zij eerder besluiten hun melkvee van de hand te doen. De banken staan garant voor de voorschotregeling voor bedrijven die helemaal stoppen. De strafkorting op de melkprijs wordt minder naarmate de boeren hun veestapel verkleinen.

Naar verwachting wordt de totale melkveestapel verkleind met 175.000 koeien. In totaal lopen nu 1,3 miljoen koeien rond in de Nederlandse stallen en wei.

‘Cruciaal voor de melkveehouderij’

Het akkoord moet leiden tot een verlaging van de fosfaatproductie met 8,2 miljoen kilo fosfaat. Daarmee moet de totale uitstoot voor het einde van 2017 onder het Europees niveau van 172,9 miljoen kilo komen. In 2015 lag de Nederlandse fosfaatuitstoot op 180,1 miljoen kilogram.

De SER wil dat alleen de duurzaamste boeren nog overheidssteun krijgen. Maar wat is duurzaam? Lees: Met een duurzame stal ben je er nog lang niet

Van Dam noemt het akkoord “cruciaal voor de Nederlandse melkveehouderij”:

“Alle partijen hebben hun nek uitgestoken. De sector heeft het voortouw genomen en uiteindelijk is het gelukt om samen een totaalplan te smeden.”

De komende weken gaan de partijen de plannen verder uitwerken. De eerste onderdelen van het pakket treden op 1 januari 2017 in werking.

Melkquotum afgeschaft

Boeren hebben te veel koeien gekocht sinds het melkquotum vorig jaar werd afgeschaft. Zij produceren daardoor meer mest en dus fosfaat dan Nederland mag produceren volgens afspraken met de Europese Unie. Als er geen akkoord was gekomen, dreigde Brussel met hard ingrijpen in de Nederlandse melkveesector.