Interview

Waarom schreef jihadexpert AlDe’meh een vals document?

De bekende Belgische jihadexpert Montasser AlDe’emeh is veroordeeld wegens het opstellen van een vals deradicaliseringsrapport. Hij houdt vol onschuldig te zijn. „Ze willen me pakken omdat ik een grote mond heb.”

Foto Imagedesk / Wouter Van Vooren

De rechtbank in Mechelen heeft de bekende Belgische jihadexpert Montasser AlDe’emeh donderdag veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf wegens valsheid in geschrifte. AlDe’emeh, gespecialiseerd in onderzoek naar de motieven van West-Europese Syriëstrijders, is schuldig bevonden aan het opstellen van een vals deradicaliseringsrapport ten behoeve van de Mechelse kandidaat-Syriëstrijder Jawal O. die in 2015 werd gearresteerd.

AlDe’emeh, als jihadonderzoeker verbonden aan de Nijmeegse Radbouduniversiteit, is in het Brusselse Molenbeek met zijn centrum De Weg Naar ook actief bij het begeleiden van slachtoffers van moslimradicalisering. Jawad O. was een van die slachtoffers, meende zijn oudere broer en imam Khalid O. die AlDe’emeh om hulp vroeg. Om Jawad vrij te krijgen zou een bewijsschrift dat hij bij AlDe’emeh een deradicaliseringscursus had gevolgd mogelijk helpen. Hoewel AlDe’emeh Jawad nooit ontmoette, ging hij op het voorstel in en hielp bij het opstellen van een document, in het bijzijn van imam Khalid en Jawads advocaat.

„Plat bedrog, en dan nog wel door een imam, een advocaat en een jihadexpert”, luidt nu het harde oordeel van de openbare aanklager. „Dit is oplichting van de rechtsstaat.”

Alle drie werden donderdag veroordeeld tot een half jaar voorwaardelijke celstraf en 600 euro boete. Jawad O. is vrijgesproken.

Reputatie op het spel

De vrijspraak van Jawad duidt erop dat AlDe’emehs inschatting de juiste was. Maar waarom zette hij zijn reputatie als gerespecteerde onderzoeker op het spel met een vals document?

„Ik vertrouwde de imam, die was al volop bezig met het deradicaliseren van zijn broer,” zei AlDe’emeh in een Brussels café, een maand voor de uitspraak van de rechter. „Het ging om een kladversie van een document waarin ik slechts aangaf dat ik het verhaal van de imam over de deradicalisering van zijn broer ondersteunde. Een imam vertelt toch niet zo maar onzin?”

Volgens AlDe’emeh hebben de imam en de advocaat zonder zijn toestemming van de kladversie een officieel rapport gemaakt en er zelf AlDe’emehs handtekening onder gezet.

Is AlDe’emeh het slachtoffer? In die versie geloofde de rechtbank niet, maar in zijn naaste omgeving is er begrip voor AlDe’emehs verhaal. „Een roekeloze idealist, een jongen die te veel hooi op zijn vork neemt,” is de teneur bij mensen die hem nauwlettend volgen.

Lees ook dit interview uit 2015 met AlDe’emeh: ‘Jihadisten móeten de ‘ongelovigen’ haten. Het is hun plicht’

Leefwereld van jonge moslims

Het afgelopen jaar groeide AlDe’emeh uit tot bekende jihadexpert dankzij veelvuldige optredens in Belgische en Nederlandse televisiestudio’s.

Als geen ander kent hij de leefwereld van jonge moslims uit Brussel die zich bij aanslagen opbliezen in Parijs, november 2015, en vier maanden later in hun eigen stad, bij de aanslagen op metrostation Maalbeek en vliegveld Zaventem.

En opnieuw stond AlDe’emeh voor de televisiecamera’s om het te duiden.

AlDe’emeh vertelde eerder aan tv-zender Eén over zijn eigen radicalisering:

Wat hij al die tijd verborgen hield was zijn dubbelrol: naast zijn rol als expert werkte hij als informant voor de Belgische staatsveiligheid.

„Met mijn werk als spion ben ik inmiddels gestopt, zei AlDe’emeh in oktober.

„Ik heb me als spion ingezet voor de veiligheid van het land, ik heb staatsveiligheid bakken met informatie over gevaarlijke jihadisten toegespeeld. Onze samenwerking was goed, ik blijf staatsveiligheid mijn hele leven trouw.”

Maar de Belgische politiek „faalt op alle fronten,” aldus AlDe’emeh. „Politici hebben de problemen in Brussel laten opstapelen, ze hebben de stad kapot gemaakt. En nu willen ze mij pakken, terwijl ik onschuldig ben. Omdat ik een te grote mond heb.”

„Ik blijf positief, ik ga door met mijn werk met en voor jongeren”, reageert AlDe’emeh op zijn veroordeling door de Mechelse rechtbank. „Na overleg met mijn advocaat overweeg ik hoger beroep.”