Opinie

Valt wel mee met Trump? Nee, het wordt juist chaos

Denken dat Trump naar het midden zal opschuiven, is gevaarlijke onzin, schrijft „Zijn beleid zal bekrompen, zelfzuchtig en dom zijn.”

Na Charles Groenhuijsen probeert nu ook Willem Post ons wijs te maken dat het wel mee zal vallen met Trump (NRC 16/11). Hij is slim en zal luisteren naar verstandige mensen om hem heen, zoals Nixon naar Kissinger luisterde. En, meent Post, Trump wil net als iedere president in 2020 herkozen worden – dus hij zal meteen naar het midden opschuiven. Anderen denken te doen te hebben met een variant op die gezellige Reagan.

Volgens mij is dat gevaarlijke onzin. Trump is een fenomeen sui generis, niet te vergelijken met anderen. En nee, het zal niet meevallen. Het zal chaos zijn, met soms een vleug verlicht beleid, maar vaker bekrompen, zelfzuchtig en dom. Want Trump mag slim zijn, hij is niet geschikt als president. Dat was hij twee weken geleden niet volgens deze zelfde deskundigen, en dat is hij nu niet. Het zal blijken.

Denken dat het wel mee zal vallen is wat anders dan accepteren dat we er nu vier jaar mee zitten, zoals ik met enige moeite de afgelopen week heb moeten doen. Ik begrijp dat zal-wel-meevallenverhaal ook niet zo. De Republikeinen in het Congres zijn afgrijselijk in hun zelfzucht, bevoordeling van de rijken en het achterlaten van onbetaalde rekeningen (alle Republikeinse presidenten zorgden voor enorme begrotingstekorten die het overheidsfunctioneren verlamden, en ze begonnen ook nog oorlogen die ze niet financierden).

Denkt Clingendael-deskundige Post echt dat de onzin die Trump weer uitte over abortus („Dan gaan ze gewoon naar een andere staat” en „We zullen wel zien” over zijn wens abortus te verbieden) slechts ballonblazerij is, met een vicepresident uit de Bible Belt en een Congres vol antiabortusactivisten? Never mind dat het land met meer dan 70 procent de vrijheid van abortus wil beschermen. Deze wrede mannen gaan er gewoon tegenin. Over meevallen gesproken.

Nixon, Kissinger? Een crimineel in het Witte Huis die de overheidsdiensten fataal misbruikte omdat hij geen idee had waar ethische grenzen lagen? Een meegaande ethiekloze operator als Kissinger die in Vietnam, Cambodja en Laos honderdduizenden doden veroorzaakte door op eigen houtje te opereren, vaak in strijd met wat het Congres had toegestaan. Ook Reagan deed dat, in de Iran Contra-affaire – verheerlijk de man niet.

Ik zie lichtpuntjes. De Republikeinen zijn nu overal voor verantwoordelijk, op alle niveaus, en kunnen dus niet aan een intelligente oppositie ontsnappen. Dat is meteen een waarschuwing: kunnen de Democraten intelligent genoeg zijn? Ze zullen wel moeten. Trump is helemaal niet geïnteresseerd in 2020, maar de Democraten zouden dat wel moeten zijn. Ze moeten in 2018 proberen flink wat zetels in het Huis van Afgevaardigden en gouverneursposten te veroveren en dat in 2020 doortrekken met een goede presidentskandidaat – nee, niet Michelle Obama.

Veel mensen in Amerika zijn bang. Bang voor de racist, xenofoob en misogyn in het Witte Huis. Hij kan wel de camera in kijken en ‘stop it’ zeggen, maar hij heeft sentimenten losgemaakt en versterkt die hij zelf niet kan controleren. Michelle Obama wordt uitgemaakt voor ‘an ape in heels’. Trump heeft dit soort gevaarlijke nonsens een platform gegeven en het daarmee versterkt. Zijn strategische adviseur Steve Bannon heeft er een carrière mee gemaakt.

Meevallen? Nee, er is geen reden voor geruststellende woorden.

Frans Verhagen is journalist. Zijn Founding Fathers, De grondleggers van de Verenigde Staten verscheen onlangs.