Protesten in Oekraïne tegen bankfraude en uitblijven hervormingen

Veel Oekraïners zijn hun spaargeld kwijt. Bovendien groeit de onvrede over de passiviteit van de regering-Porosjenko. Er wordt al dagen gedemonsteerd.

Foto AP / Sergei Chuzavkov

Een reeks demonstraties zorgt in Kiev al dagen voor spanningen. Dinsdag verzamelden zich enkele duizenden demonstranten bij het Oekraïense parlement en de Nationale Bank van Oekraïne in het centrum van Kiev om te protesteren tegen wanbeleid in de Oekraïense bankensector en de koersdaling van de hryvna. Veel burgers zijn hun spaargeld kwijtgeraakt nadat banken moesten sluiten wegens fraude en ondeugdelijke leenconstructies. Bij elkaar zouden de banken meer dan 10 miljard euro hebben verloren, onder andere vanwege het falen van overheidsinstituten waar de banken geld aan hadden geleend. Ook zijn Oekraïners boos vanwege te hoge prijzen voor water en licht en voedsel.

Zo’n 1500 politiemensen zijn op de been om de demonstraties onder controle te houden en meerdere straten zijn afgesloten door oproerpolitie en honden.

Sommige waarnemers zien in de demonstraties een gerichte campagne van de oppositie tegen de directeur van de Centrale Bank, Valeria Gontareva, die verantwoordelijk zou zijn voor de problemen. Onder andere oppositieleider Timosjenko op riep tot haar vertrek. Ook riep ze op om te protesteren tegen de regering van Porosjenko, die ze „een oligarch van het hoogste niveau” noemde en ervan beschuldigde de overheid tot clan te hebben gemaakt.

Provocaties van Rusland

De Oekraïense geheime dienst SBOe op zijn beurt zegt aanwijzingen te hebben dat de demonstraties provocaties zijn van Rusland. Moskou zou met een vooraf georkestreerde volkswoede, te beginnen met de bankendemonstraties, de stabiliteit in Oekraïne willen ondermijnen. Ook stelt de SBOe dat de protesten zouden moeten uitgroeien tot een blokkade van overheidsgebouwen en een algeheel protest tegen de regering, zo schrijft het Oekraïense tijdschrift Nieuwe Tijd. Op sociale media zouden mensen worden opgeroepen tot steun aan de protesten.

Het broeit al langer in Oekraïne. Op 7 november nam gouverneur Michaïl Saakasjvili van Odessa woedend zijn ontslag. Hij beschuldigde president Porosjenko ervan zijn werk te dwarsbomen en corruptie in stand te houden. Saakasjvili richtte daarop een nieuwe partij op en riep op tot vervroegde verkiezingen. Maandag maakten het hoofd van de Oekraïense nationale politie, Chatia Dekanoidze, en van de chef van de douane van Odessa, Julia Maroesjevska, hun vertrek bekend. Ook zij beschuldigden Porosjenko en premier Groysman en andere leden van de regering van sabotage. „De huidige regering wil dat er niets wordt gedaan”, aldus een boze Maroesjevska. „We hebben alle middelen om hervormingen uit te voeren uitgeput, dat is waarom ik ontslag neem.”