Column

Kunstenaars laten zien hoe verkiezing Trump hen raakt

Het enige positieve wat ik over de verkiezing van Trump gehoord heb van mensen die hem vrezen en verachten, is dat kunst nu misschien weer politiek relevant wordt. Het is een wanhopig stemmende wens, alsof iemand zijn arm afhakt in de hoop het als mondschilder te gaan maken. Maar goed. Veel beeldend kunstenaars gaven al commentaar op de nieuwe president. Vroeger deden alleen cartoonisten dat zo snel in het openbaar. Dankzij sociale media is er ook voor anderen een platform, van amateurs tot de sterren van de kunstwereld.

Yoko Ono postte op Twitter een schreeuw. Twintig seconden lang laat ze horen hoe de verkiezing van Trump haar heeft geraakt. In New York zette straatkunstenaar Matthew Chaves een tafeltje in de metro en gaf mensen de mogelijkheid op een gekleurde post-it hun frustraties te uiten. Deze ‘subway therapy’ in dit ouderwetse medium werd weer veelvuldig gedeeld op sociale media. Het kan nu al op meer dan zes metrostations.

Andere kunstenaars proberen het toch met humor. De Spaanse fotograaf Victor Enrich restylede het Witte Huis tot een witte Trump Tower, een wolkenkrabber die bestaat uit op elkaar gestapelde witte huizen bekroond met een gigantisch gouden Trump-logo. De Bulgaarse kunstenaar Yanko Tsvetkov maakte een kaart van de wereld volgens Trump, waarop in Mexico het woord verkrachters is geschreven, Zuid-Amerika een ‘Miss Universe Farm’ is, China bezet wordt door ‘Wall Experts’ en Europa ‘New Mecca’ heet.

Maar is het ook effectief? En hoe kun je dat meten? In New York is al gevestigd het Center for Artistic Activism, dat cursussen aanbiedt om ‘activisten creatiever te maken en kunstenaars effectiever’. Zal het daar nu drukker worden? Zal het helpen?

Soms krijgen oude kunstwerken een nieuw leven als anti-Trumpprotest, zoals een schilderij van het Vrijheidsbeeld dat haar handen voor haar ogen slaat. De Britse punkkunstenaar Gee Vaucher maakte het al in 1989. The Daily Mirror zette het op 10 november op de voorpagina.

Maar het beste Trumpkunstwerk tot nu toe is er een dat niet bestaat. Anish Kapoors Cloud Gate is een grote sculptuur in een park in het centrum van Chicago, dankzij het spiegelende oppervlak geliefd bij selfiemakers. Opeens was het beschilderd met vantablack, een nieuw pigment dat bijna al het licht absorbeert, het zwartste zwart na een zwart gat. Deze zwarte Cloud Gate bleek een 1-aprilgrap, en bestond alleen op internet, maar het zou mooi zijn als het werk nu toch uitgevoerd werd.