Dijsselbloem: Johnson schetst geen eerlijk beeld

Brexit

Vrijhandel met de EU na de Brexit blijft bestaan, zegt Boris Johnson. „Zijn visie is intellectueel onmogelijk”, reageerde Dijsselbloem.

Boris Johnson weet het zelf maar al te goed: hij wil het beste van twee werelden. Na de Brexit moet het Verenigd Koninkrijk én vrijhandel kunnen drijven met de EU én soeverein zijn om te bepalen wie naar het VK mag immigreren. Tijdens de campagne voor het Brexit-referendum van 23 juni legde Johnson zijn standpunt uit als „pro having my cake and pro eating it too.”

In die zin is de kritiek die Jeroen Dijsselbloem uitte in Newsnight, een belangrijke actualiteitenrubriek van de BBC, niets nieuws. Dijsselbloem zei dinsdag dat de visie van Johnson „intellectueel onmogelijk is” en dat de opties die Johnson voorstelt niet beschikbaar zijn. „Ik denk dat hij Britten geen eerlijk beeld geeft .”

Dijsselbloem reageerde op een interview in een Tsjechische krant. Johnson had gezegd dat hij gelooft dat het VK na uittreden geen lid blijft van de Europese douane-unie maar wel „vrijhandel behoudt” met Europese lidstaten. De Europese douane-unie is opgericht in 1958 en vormde een belangrijke stap naar eenwording. Leden van de douane-unie konden niet op eigen houtje handelsakkoorden met derde landen afsluiten. Juist nieuwe handelsakkoorden sluiten met China, India, de VS en Australië is een belangrijk onderdeel van de economische strategie van de regering van premier Theresa May.

Of het onmogelijk is wel vrijhandel te drijven met de EU maar geen lid te zijn van de douane-unie hangt af van de interpretatie van vrijhandel. Noorwegen behoort niet tot de Europese douane-unie, maar is wel lid van de Europese Economische Ruimte en geniet zodanig van vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal. Ook Zwitserland is geen onderdeel van de douane-unie, maar heeft via 120 bilaterale akkoorden verregaande toegang tot de Europese interne markt. 10 Downing Street liet weten dat mogelijk lidmaatschap van de douane-unie en de interne markt onderwerp van discussie zal zijn. Het interview toont een van de grootste problemen voor May: zorgen dat Johnson met minister David Davis (Brexitzaken) en Liam Fox (Internationale Handel) eensgezind de regeringslijn volgen.

Het is sowieso een slechte week voor May. Adviesbureau Deloitte berekende dat de overheid 30.000 extra ambtenaren nodig heeft om al het Brexit-gerelateerde werk te doen. Denktank The Institute for Government waarschuwde dinsdag dat de Brexit voor de overheid een „existentiële bedreiging” vormt. Het is onmogelijk om én de Brexit én lopende zaken goed te regelen.

Britten denken dat het tij kan keren. De komende verkiezingen in Frankrijk, Nederland en Duitsland, gepaard met angst voor een Europese versie van de zege van Donald Trump, kunnen ervoor zorgen dat vrij verkeer van personen ter discussie wordt gesteld.