Column

Autootje keren

christiaanweijts0

Dat post-truth tot internationaal woord van het jaar is gekroond, las ik toen ik op een apk-keuring zat te wachten in de garage. Die branche werkt al jarenlang post-truth. Een ex-werknemer van een grote merkdealer vertelde me eens over een procedé dat intern ‘autootje keren’ heet: fictieve reparaties uitvoeren en de auto vervolgens naar een verder gelegen parkeerplekje rijden, om de illusie te wekken dat er urenlang aan gesleuteld is. Zo staat mijn autoradio altijd ineens op Q-Music als ik hem ophaal.

„Meneer.” De dealer verscheen achter me. „Geen goed nieuws.” Mijn hart stampte in de keel. „De stoel. Die zit los.”

„Niet als je hem in de laagste stand laat staan.”

„Toch is het een afkeur.” Voor slechts 1.200 euro kon hij er een nieuwe in zetten. Ik fakete een lachbui en vertrok.

Een dag later sta ik ernaast als mijn autootje elders gekeerd wordt, op een druilerig industrieterrein. Veel tonggeklak, hoofdschuddend op velgen kloppen, de hele opera.

‘Komt u maar even kijken.” Dan weet je het wel. Braaf volg ik hem naar mijn voorwielen. Een zaklampje belicht de ingewanden. „Die handremkabel. Omhulsel van gebroken… En ik zou ook die leiding daar vervangen. Corrosie. Dan vlieg je straks de vangrail in.” Jaja, die leidingen zijn very nasty… Komt drugs door binnen, ze verkrachten je…

Sjoemelkeurders en foppolitici: verwarring zaaien is hun gereedschap. Ze strooien zoveel bangmakerij, halve feiten en branie over je heen dat je domweg feiten-móé wordt en echt niet meer weet wie je nog kunt geloven.

Neem die fop-nieuwtjes op Facebook. De ontmaskering daarvan herstelt niet zozeer het vertrouwen in het echte nieuws, maar voedt vooral een nieuw wantrouwen: wie zegt dat die gevestigde nieuwsbronnen niet evenzeer ‘alleen maar’ constructies zijn?

Waarom zou de expert van mijn dure merkgarage niet even hard liegen als deze stofjaspopulist? Ik sta naast de garagebrug en in mij strijden de angst voor een krankzinnig hoge rekening met die voor een fataal ongeluk.

Eigenlijk moet ik nu keihard gaan factchecken. De RDW-regelementen erbij googelen, als partituur voor de klaagzang die de wetten van de garageoperette nu van mij verwachten. Maar ik constateer mentale uitputting, precies in het gebied waar de realiteitszin huist. Feitenmoe laat ik mij kapen door het populisme.

‘Eh.. vervang ze maar.’ Thuis lees ik dat dit inderdaad niet hoefde, zolang de kabel niet is gerafeld.

Post-truth: het enige wat niet liegt is de rekening.

Christiaan Weijts schrijft hier elke vrijdag een column. Op de andere dagen doen Tom-Jan Meeus en Jutta Chorus dat.