Amsterdammerschap

aukekok0

„Mam, ben ik een Amsterdammer?” „Natuurlijk schat, je woont in Amsterdam, dus ben je Amsterdammer.” „Maar ik krijg morgen les in Amsterdammerschap.” „Echt? Mijn hemel, wat gaan we nou weer krijgen!”

Inderdaad, wat gaan we nou weer krijgen. Maar helaas, zulke dialoogjes zullen binnenkort van Zuidoost tot Noord in vele huiskamers te horen zijn. Op instigatie van het stadsbestuur zal er driftig worden getimmerd aan de mores onder de schoolgaande jeugd. Het nieuwe woord ‘Amsterdammerschap’ staat daarin centraal. Wethouder van onderwijs Simone Kukenheim wil dat leerlingen „zichzelf kunnen zijn en daarbij respect hebben voor hun mede-Amsterdammers”.

Prima, maar als je het zo zegt, heb je het gewoon over burgerschap, leuk voor maatschappijleer. Trouwens, iedereen is voor respect en waarom dan zo’n wazig begrip als Amsterdammerschap ingevoerd?

Hoe dan ook worden kosten noch moeite gespaard voor het Amsterdammerschap en werd er woensdag een hele dag door tal van betrokkenen over geconfereerd.

„Het voordeel van het benadrukken van het Amsterdamse is dat kinderen met een migratieachtergrond zich eerder met Amsterdam dan met Nederland identificeren”, legde Hessel Nieuwelink in Het Parool uit. Hiermee gaf Nieuwelink, onderzoeker aan de Hogeschool van Amsterdam en lerarenopleider, het kernprobleem onderhuids weer: de houding van zwarte — lees islamitische — leerlingen.

Aanleiding voor het offensief waren, las ik, de aanslagen op Charlie Hebdo en het rapport Twee Werelden, Twee Gezichten van Margalith Kleijwegt. Veelvoorkomend woord in dat rapport: radicalisering. „Terwijl allochtone studenten het idee hebben dat ze worden achtergesteld en gediscrimineerd”, schrijft Kleijwegt, „voelen autochtone studenten zich bedreigd en vragen ze zich angstig af hoe dat straks moet als ze, zoals zij zeggen, in de minderheid zijn. Over en weer is er steeds minder begrip en empathie.”

Je hebt geen diepgravende studie nodig om te zien waar het de wethouders en wereldverbeteraars ten diepste om gaat. Niet om ‘jezelf kunnen zijn’ of zoiets. Onderzoeker Nieuwelink: „Na de moord op Theo van Gogh gaf ik les op een school in West. Dat was een van de moeilijkste lessen die ik ooit heb gegeven.” Impliciet verwijst Nieuwelink naar het begrip onder migrantenleerlingen in 2004 voor de moord op islamhater Van Gogh. Als leraar had hij moeite daar tegenin te gaan. En zoals bekend gaat dat nog steeds zo: in moslimkringen wordt het nieuws vaak totaal anders besproken dan in oud-Hollandse kringen. Met meer complottheorieën aangaande Amerika en zionisten, om maar wat te noemen.

Laat de Nieuwelinken en Kukenheims voortaan zeggen waar het op staat, in plaats van alles met vage termen en aandoenlijk brede definities af te dekken. Immers: Nederlanderschap is juist wél waar het om gaat. Nieuwelink zegt volkomen terecht in Het Parool dat mensen in een stad als Amsterdam komen en gaan. Bovendien is onderling ‘respect’ en betrokkenheid op Haagse en Utrechtse scholen even hard nodig als in Amsterdam. De problemen zijn landelijk.

Misschien ligt de oplossing wel in robuuste docenten die migrantenkinderen durven te zeggen waar het op staat. In Amsterdam en ver daarbuiten.

Auke Kok is schrijver en journalist.