Uitspraken Timmermans kwamen ‘heel hard aan’

Gülenbeweging Frans Timmermans moet zich verantwoorden voor een onbesuisde bewering. Het is niet de eerste keer dat hij zich vergaloppeert.

Frans Timmermans vorige maand in het Europees Parlement. Daar moet hij nu op het matje komen. Vincent Kessler/Reuters

Het Europees Parlement roept Frans Timmermans op het matje. Aanleiding is de uitspraak van de tweede man van de Europese Commissie dat aanhangers van de geestelijke Fethullah Gülen mogelijk een rol hebben gespeeld in de recente couppoging in Turkije – iets wat al veel langer door de Turkse president Erdogan wordt beweerd.

CDA-Europarlementariërs Esther de Lange en Jeroen Lenaers hebben Timmermans woensdag schriftelijk vragen gesteld en willen dat hij volgende week uitleg komt geven bij een debat over Turkije in Straatsburg. ,,We willen onder meer weten waar hij zich op baseert en of hij zich bewust is van de onrust die zijn uitspraken veroorzaken in Turkse gemeenschappen in heel Europa”, zegt De Lange.

Terugkrabbelen

Timmermans blijft bij zijn uitspraken, maar krabbelde woensdag wel terug. In een interview met het Belgische weekblad Knack zei hij dinsdag nog over Gülen: „Op basis van Amerikaans onderzoek zijn er almaar meer indicaties dat die beweging wel degelijk een rol heeft gespeeld” in de mislukte poging in juli om Erdogan af te zetten. Woensdag sprak hij in Brussel over „sommige mensen in de beweging”. Het ‘Amerikaanse onderzoek’ noemde hij niet meer. Zijn conclusie, zegt hij, is gebaseerd op de ,,zeer vele contacten die ik in de hele wereld heb”.

Timmermans benadrukte ook dat hij in het Knack-interview niks over Fethullah Gülen zelf heeft gezegd. De geestelijk leider woont in ballingschap in de VS. Turkije vraagt om zijn uitlevering, en de Amerikanen onderzoeken op dit moment de bewijzen die de Turken hebben overhandigd. Gülen-volgelingen in Nederland zeggen dat de uitspraken „heel hard” zijn aangekomen. „Er zijn geen feiten of bewijzen”, zei Saniye Calkin van de Hizmetbeweging tegen de NOS.

“Als lid van de Europese Commissie hoor je niet alleen maar op basis van gevoelens en vermoedens te spreken, want hij beschuldigt nu wel mensen of zelfs een hele beweging.”

Het is niet voor het eerst dat Timmermans in opspraak komt met controversiële uitspraken. In januari beweerde hij dat 60 procent van de migranten die op dat moment naar de EU kwamen om economische redenen het land van herkomst hadden verlaten. Dat bleek niet te kunnen worden gestaafd met cijfers, al waren er op dat moment wel aanwijzingen dat de economische migratie toenam. Daarvoor, in 2014, suggereerde Timmermans in praatprogramma Pauw dat een van de slachtoffers van de in Oekraïne neergehaalde MH17 niet meteen was gestorven, maar de tijd had gehad om een mondkapje op te doen”. Later zei Timmermans die uitspraak te betreuren.

Turkije is een hoofdpijndossier

Turkije is een hoofdpijndossier voor de EU. Enerzijds is het land hard nodig in de vluchtelingencrisis - eerder dit jaar werd een akkoord gesloten met Ankara over de aanpak hiervan. Turkije herbergt 2,7 miljoen Syrische vluchtelingen die graag naar de EU zouden willen. Anderzijds maakt de EU zich grote zorgen over de massa-arrestaties en -ontslagen waarmee Erdogan op de mislukte staatsgreep reageerde. De Turkse regering vindt Europa in beide kwesties te weinig begripvol.