Column

Internet ontploft!

Zoals u wellicht heeft gehoord is internet deze week ontploft. Aanleiding was de arrestatie van de Russische minister van Economische Zaken Aleksej Oeljoekajev. De NOS maakte er melding van onder de kop: „Internet ontploft door arrestatie Russische minister”.

Het was zeker niet de eerste keer dat internet ontplofte. De website mannenwereld.nu meldde eind oktober: „Internet ontploft! Haalt Rutte het kerstreces als premier?” En begin oktober meldde glamour.nl: „Internet ontploft! Reden: Justin Bieber doet boodschappen in Amsterdam.”

Als de media melden dat internet ontploft, bedoelen zij dat er over een onderwerp veel wordt geschreven in de sociale media, bijvoorbeeld op Twitter of Facebook. Vooral Twitter wordt nauwkeurig gevolgd. Dat levert koppen op als „Twitter ontploft na bizarre inhaalactie Max Verstappen” (lindanieuws.nl) en – het kon niet uitblijven – „Twitter ontploft door ‘Zwarte Piet’”.

Zelden of nooit zie ik nieuwsberichten waarin dergelijke ontploffingen met cijfers worden onderbouwd. Volgens internetlivestats.com worden er dagelijks ongeveer vijfhonderd miljoen tweets verstuurd. Er zijn verschillende sites om het aantal tweets over een onderwerp te tellen. Volgens keyhole.co werden er op 14 november – de dag dat Max Verstappen een tegenstander op een gewaagde manier inhaalde – 72 berichten verstuurd met het woord ‘inhaalactie’. Plus 18 berichten over Verstappens ‘inhaal actie’ – het uit een trekken van samen stellingen is nog steeds in op mars.

Zonder twijfel zijn hier meer berichten over te vinden („lekker voorbij gescheurd, Maxie!”), ook in andere talen, maar het is de vraag of die worden gezien en meegeteld door de nieuwsredacteur die beslist dat hier sprake is van een heuse ontploffing. Mijn inschatting: het is zo belangrijk geworden om nieuws snel te melden, dat honderd berichten op de sociale media voldoende zijn om iets trending of explosief te noemen.

Berichten over ontploffingen op internet zijn overigens niet nieuw, maar ze worden steeds gangbaarder. Ook op Radio 1 wordt er geregeld melding van gemaakt – eveneens zonder enige onderbouwing. Twitter ontploft begint zelfs een cliché te worden. Ik schiet er zelf vaak van in de lach, al was het maar omdat vooral trivia tot ontploffingen kunnen leiden („Justin Bieber doet boodschappen in Amsterdam”). Dat was al zo in de oudste bewijsplaats: op 31 december 2011 meldde het Algemeen Dagblad: „Twitter ontploft na bevalling Beyoncé”.

Er is nog een nieuw cliché in opkomst, namelijk: de boze witte man. Dankzij de boze witte man, ook wel de laagopgeleide blanke man genoemd, zou Donald Trump de Amerikaanse verkiezingen hebben gewonnen. Uit de eerste onderzoeken blijkt vanzelfsprekend dat het een stuk genuanceerder ligt. Zo heeft ook 45 procent van de hoogopgeleide blanke mannen op Trump gestemd, plus 58 procent van de blanke Amerikaanse vrouwen. Samen met miljoenen zogenoemde Latino’s (hoewel door Trump beledigd) en zwarte Amerikanen (idem).

Toch voorspel ik dat de boze witte man (de Angry White Male, alleen taalkundig verwant aan de Angry Young Man) als cliché aan kracht zal winnen, want bij stereotypen zijn nuanceringen juist niet van belang. Na Brexit en Trump zijn alle Europese politici zich opeens extra bewust van de boze witte man. Immers, inmiddels is gebleken dat hij als ‘vergeten groep’ voor veel grotere ontploffingen kan zorgen dan we tot nu toe op Twitter of internet hebben gezien.

Ewoud Sanders schrijft elke week over taal. Twitter: @ewoudsanders