China is wel blij met ‘schreeuwer’ Trump

handelsrelaties

Met Trump denkt de Chinese partijtop best zaken te kunnen doen. „Onze leiders zijn zelf meesters in pragmatisch overleven en deals sluiten.”

Zijn beleid moet nog helemaal blijken, maar toch verwelkomen de leiders van China Donald Trump met een zucht van verlichting. „Ze zijn zelfs een beetje blij, want alles beter dan Hillary Clinton”, denkt Shen Dingli van het Centrum voor Amerikaanse Studies in Shanghai.

De kritiek op de positie van Chinese vrouwen die Hillary Clinton in 1995 als First Lady uitte op de VN-vrouwenconferentie in Beijing is haar nooit vergeven. Evenmin haar rol als minister in de ‘grote ontsnapping’ van de Chinese activist Chen Guangcheng naar de VS. „Trump daarentegen wordt gezien als een pragmatische dealmaker”, zegt Shen. „Onze leiders zijn zelf meesters in pragmatisch overleven en deals sluiten. Anders waren zij nooit aan de top gekomen.”

De partijtop had zich al neergelegd bij de verkiezing van Clinton. Geen moment hield China rekening met de overwinning van een kandidaat die zich ooit bewonderend uitliet over de onderdrukking van de Tiananmen-demonstraties in 1989 en met respect praat over „sterke leiders” als Poetin. Natuurlijk is er veel leedvermaak over het feit dat in de Amerikaanse democratie „een schreeuwer en een egomaniak president kan worden” – dixit de Global Times, de interessantste partijkrant van China. Een week na de verkiezing heeft leedvermaak in Beijing en zakenmetropool Shanghai plaatsgemaakt voor koele economische en geopolitieke calculaties. Conclusie is dat het zal boteren tussen Trump en de partijtop die hem zijn anti-Chinese retoriek heeft vergeven. Shen: „Iedere Amerikaanse presidentskandidaat in de afgelopen 30 jaar deed aan China bashing om dat vervolgens in het Witte Huis allemaal te vergeten.”

Trumps dreigement om China aan te klagen als „manipulator van de munt” en de export naar de VS te belasten met strafheffingen van 45 procent, wordt nauwelijks serieus genomen. Feit is immers dat China de afgelopen jaren de nationale munt met bijna 1.000 miljard dollar heeft ondersteund. De yuan, die inderdaad niet vrij verhandelbaar is, wordt allang niet meer kunstmatig laag gehouden om de export te stimuleren. Mocht Trump toch een handelsoorlog ontketenen, dan zullen bedrijven als Boeing, General Motors, Apple en de grote Midden-Amerikaanse producenten van sojabonen, tarwe en mais daar de gevolgen van ondervinden. „De orders bij Boeing bijvoorbeeld worden dan onmiddellijk ingetrokken en overgeheveld naar Airbus in Europa”, voorspelt Shen. Voor GM en Ford is China, waar jaarlijks 2,6 miljoen Amerikaanse auto’s worden verkocht, een grotere afzetmarkt dan de VS.

„Ik geloof er daarom niets van dat Trump een handelsoorlog gaat beginnen. De eerste slachtoffers zijn dan zijn kiezers die boodschappen doen bij Wallmart”, zegt Shen, die net terug is uit Washington. „Hij en zijn toekomstige ministers en adviseurs en de Republikeinen in het Congres weten heel goed hoezeer de Amerikaanse en Chinese economieën verweven zijn.”

Uit maandag gepubliceerd onderzoek van de Rhodium Group blijkt dat Amerikaanse bedrijven vanaf 1990 228 miljard dollar in (hun) Chinese bedrijven investeerden. Chinese bedrijven investeerden in diezelfde periode voor 65 miljard dollar, waarbij de 30 miljard dollar van dit jaar opgeteld moet worden. Shen: „Als Trump wil dat de Chinese investeringen stijgen – en dat kan makkelijk – moet hij de veiligheidsblokkades opheffen. Dat zou goed zijn voor de werkgelegenheid in de VS. Ik weet zeker dat onze leiders dan bedrijven zullen aanmoedigen. Daarover zouden zij graag een deal met Trump sluiten.”

Hij meent te weten dat de Chinese top Trump liefst al volgend jaar wil ontvangen om hem in te pakken. Echte zaken worden gedaan in de ‘strategische economische dialoog’ met ministers en adviseurs.

Het grote voordeel van Trump is, denken de Chinese media en commentatoren, dat hij zich de eerste twee jaar vooral met binnenlandse kwesties zal bezighouden. Zhang Ming, politieke wetenschapper aan Beijngs Renmin Universiteit, voorspelt daarom een periode van afnemende spanningen. Die liepen onder Obama steeds hoger op omdat de Democraten zeer kritisch waren over de opmars van China in de Zuid-Chinese Zee en de onderdrukking van dissidenten aan de orde stelden. „Trump zal veel minder geneigd zijn over mensenrechten te beginnen.”

Grote vraag in Beijing is of hij Obama’s ‘draai naar Azië’ afmaakt. Die is in China uitgelegd als een poging de opmars van China af te remmen. Het economische hart van de wending is het TTP-handelsverdrag met 12 Oost-Aziatische landen waar China buiten wordt gehouden. Trump heeft zich tegen dergelijke handelsverdragen gekeerd. Maar: hij heeft zoveel gezegd.