Column

Waarom Ilknur Gülün Denk stemt

juttachorus0

Een groepsfoto van alle mannen die vrouwen begrijpen, staat op de Facebook-pagina van de damessportschool in Landgraaf. Daaronder een groot groen leeg veld tussen de bomen. Dat vindt Ilknur Gülün grappig. „Geëmancipeerd”, zegt ze. Ze fitnesst er wekelijks.

Ik ontmoet Ilknur en haar dochter op straat in de wijk de Kakert. Beiden dragen een kleurige hoofddoek, Turks geknoopt. Ze is hier 38 jaar geleden geboren, zegt ze met een zachte Limburgse stem. Haar vader hoorde tot de laatste mijnwerkers – weinig last gehad van uitsluiting. „Limburg was multicultureel toen.” Haar leven heeft zich altijd in Landgraaf afgespeeld, maar de laatste jaren behandelen plaatsgenoten haar alsof ze een vreemdeling is.

Naarmate migranten meer materiële zekerheid bezitten, kiezen ze vaker voor een partij die morele ideeën uitdraagt

De jeugd, die scheldt, vanwege de hoofddoek, zegt ze. Automobilisten toeteren, mensen steken hun middelvinger op. „Mensen oordelen hier snel”, zegt ze. Haar dochter knikt.

Negen jaar geleden werd Ilknur ontslagen en het heeft lang geduurd voor ze een nieuwe baan vond. Omdat ze een hoofddoek draagt. Dat hoorde ze achteraf. Zelfs bij een callcenter waar ze nooit een klant zou zien, werd ze afgewezen. Nu werkt ze in een supermarkt achter de kassa. „We hebben het goed hoor thuis met een dubbel inkomen.”

Ze stemt Denk bij de Kamerverkiezingen, dat weet ze al. Tegen de PVV en tegen de hardheid. Bij de vorige Kamerverkiezingen stemde ruim 23 procent hier PVV. Stemt ze dan uit chagrijn? „Ik ben geëmancipeerd”, werpt ze tegen.

Foto Chris Keulen

Illknur Gülün en haar dochter. Foto Chris Keulen

Ik vind een IMES-onderzoek naar het stemgedrag van migranten in Amsterdam tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Daaruit blijkt dat veel hogeropgeleide jongeren overstapten van de PvdA, van oudsher de partij die zich bekommerde over de noden van migranten, naar D66 en GroenLinks. Waren ze teleurgesteld over de inzet van de PvdA? Waarschijnlijker is een andere conclusie. Naarmate jonge Turkse, Marokkaanse en Surinaamse Nederlanders meer materiële zekerheid bezitten – vooral opvallend is het grote aantal hoogopgeleide vrouwen – kiezen ze vaker voor een partij die immateriële onderwerpen op het programma heeft staan. De verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd is kennelijk minder belangrijk dan de aanpak van racisme (Denk) of euthanasie bij voltooid leven (D66).

Socioloog Herman Vuijsje schreef afgelopen zomer in deze krant over de ‘emancipatiekramp’ bij Nederlanders met een niet-westerse achtergrond. Een „hoogoplopende gevoeligheid die kenmerkend is voor de overgangstijd naar maatschappelijke gelijkstelling”. Die gevoeligheid zou volgens hem vanzelf verdwijnen als een nieuw evenwicht is bereikt in het zelfbeeld van de betrokken groepen. Net als destijds ouderen en Joden, schreef Vuijsje, zijn zij nu bezig aan een inhaalmanoeuvre op emancipatiegebied.

De reden dat Ilknur Gülün op Denk gaat stemmen? ,,Langzaam ben ik tot bewustzijn gekomen: ik wil geen tweederangsburger meer zijn.’’