NRC checkt: ‘Trump heeft zich tegen de NAVO gekeerd’

NRC checkt Dat schreef D66-leider Alexander Pechtold.

Foto AFP

De aanleiding

Sinds Donald Trump is verkozen tot president van de Verenigde Staten heerst er onrust in Europa over zijn houding ten opzichte van de NAVO. De Europese ministers van Buitenlandse Zaken kwamen zondag zelfs in spoedzitting bijeen om Trumps verkiezing te bespreken. D66-leider Alexander Pechtold liet in een schriftelijke reactie weten dat de verkiezing van Trump slecht nieuws is voor Nederland en Europa. „Trump heeft zich gekeerd tegen de NAVO en wil Europa militair niet meer steunen zoals alle voorgaande presidenten hebben gedaan sinds halverwege de vorige eeuw”, schreef Pechtold. We controleren of Trump zich inderdaad tegen de NAVO heeft gekeerd.

Waar is het op gebaseerd?

Donald Trump heeft de NAVO meerdere malen obsolete (‘verouderd, achterhaald’) genoemd, omdat de organisatie te weinig aan terreurbestrijding zou doen. Ook heeft hij gezegd dat landen die onvoldoende betalen aan de NAVO niet langer automatisch op de militaire steun van de VS kunnen rekenen. De meeste NAVO-landen houden zich niet aan de afspraak om 2 procent van hun bruto binnenlands product aan defensie te besteden.

En, klopt het?

Heeft Donald Trump zich ook ronduit tegen de NAVO gekeerd, zoals Alexander Pechtold beweert?

Zoals bekend zijn de uitlatingen van Trump niet altijd even consistent. In reactie op een opmerking van een journalist van The Washington Post, dat het leek alsof hij zich uit de NAVO wilde terugtrekken, zei Trump in maart: „Nee, ik wil niet dat we ons terugtrekken”, om eraan toe te voegen dat de kostenverdeling binnen de NAVO anders moet.

Op een vraag, ook in maart, van persbureau Bloomberg of de NAVO verouderd is en moet worden afgeschaft zei Trump dan weer: „Dat is mogelijk. Dat is mogelijk”, om er weer aan toe te voegen dat de VS te veel betalen en de andere landen te weinig.

Ambivalente uitspraken dus, maar wie al Trumps uitlatingen over de NAVO vergelijkt, ziet één rode lijn. Hij bekijkt de NAVO vanuit een zakelijk oogpunt en ziet dan dat de VS grotendeels opdraaien voor de beveiliging van Europese partners.

In een interview met The New York Times, afgelopen juli, trekt Trump die zakelijke benadering door en dan blijkt waarom hij graag speelt met de Amerikaanse betrokkenheid bij de NAVO. „Bij een ‘deal’, moet je altijd bereid zijn weg te lopen”, zegt hij. Want, zo denkt zakenman Trump, als de NAVO-partners weten dat ze toch op de VS kunnen rekenen, zullen ze nooit meer betalen. „Ze gaan toch nooit weg, dus waarom zouden we ze betalen?”, zei Trump in het interview over de houding van de andere NAVO-landen. Op de vraag of de NAVO-partners nog op de VS kunnen rekenen antwoordt hij: „Als ze aan hun verplichtingen richting ons voldoen, dan is het antwoord ‘ja’.”

Conclusie

Donald Trump benadert het NAVO-lidmaatschap vanuit een zakelijk oogpunt en hij ziet dan dat de VS verhoudingsgewijs veel meer betalen dan de andere lidstaten. Om de andere landen te dwingen meer te betalen, dreigt hij, in tegenstelling tot eerdere presidenten, dat de VS zich wellicht zullen terugtrekken. Als de NAVO-partners hun defensiebestedingen opvoeren, kunnen ze volgens Trump nog altijd op de VS rekenen. Trumps kritische houding lijkt dus vooral een onderhandelingsstrategie en hij heeft zich nooit werkelijk tegen de NAVO gekeerd. Die bewering beoordelen we daarom als onwaar.