Timmermans vermoedt rol Gülen bij couppoging

Turkije

De Nederlandse nummer twee in Brussel ziet „almaar meer indicaties” voor een rol van de Gülenbeweging bij de couppoging in juli.

Foto AP

De Gülenbeweging had mogelijk toch een rol in de mislukte staatsgreep in Turkije van juli, zegt Frans Timmermans, de nummer twee van de Europese Commissie, in een dinsdag verschenen interview met het Belgische weekblad Knack.

Volgens Timmermans is het „duidelijk” dat de beschuldigingen van de Turkse president Erdogan richting de Gülenbeweging „geen totale onzin” zijn. „Op basis van Amerikaans onderzoek zijn er almaar meer indicaties dat die beweging wel degelijk een rol heeft gespeeld”, zegt de Eurocommissaris.

De leider en naamgever van de Gülenbeweging, geestelijk leider Fethullah Gülen, leeft in de VS. Turkije eist zijn uitlevering en heeft, via een bedrijfje in Utrecht, hiervoor een lobbycontract afgesloten met een topadviseur van komend president Donald Trump op het gebied van defensie, Michael Flynn. In een vraaggesprek met deze krant zegt de eigenaar van dit bedrijf, Ekim Alptekin, te hopen dat in Washington meer begrip ontstaat voor wat er in Turkije is gebeurd bij de couppoging. „Als op het Tiananmenplein in China iemand voor een tank gaat staan, is dat een symbool van democratie. Als hier mensen voor tanks gaan liggen blijkbaar niet”, zegt Alptekin, die in Ankara is geboren maar in Utrecht is opgegroeid.

Turkije heeft de Amerikanen informatie overhandigd die betrokkenheid bij de coup zou bewijzen. De Amerikanen onderzoeken die, maar hebben nog geen conclusies getrokken. Gevraagd om een verduidelijking zegt Timmermans:

„Ik sprak slechts over indicaties die ik gezien en gehoord heb in de vele contacten die ik heb, niet meer, niet minder.”

EU-landen veroordeelden de coup tegen Erdogan destijds, zij het met wat vertraging, maar de Europese Commissie uitte vorige week forse kritiek op de massa-arrestaties die de Turkse president sindsdien heeft laten verrichten, in vrijwel alle lagen van de ambtenarij. De Turkse rechtsstaat gaat „fors achteruit”, aldus de Commissie in een nieuw rapport met betrekking tot eventueel Turks EU-lidmaatschap. De onderhandelingen hierover werden in maart dit jaar deels heropend, in ruil voor Turkse hulp in de EU-vluchtelingencrisis.

Timmermans zegt in Knack „enorm” ongerust te zijn over de situatie in Turkije, vooral over het plan om de doodstraf in te voeren. Als Erdogan dit doorzet „verwijdert hij zich fundamenteel van de EU”. Maar volgens Timmermans hebben de Turken ook „een punt als ze zeggen dat er na de verijdelde staatsgreep bijzonder weinig empathie was” van de buitenwereld.

„We hadden toen wat ruimhartiger kunnen zijn in onze steun. Ook Europa heeft onderschat wat daar heeft plaatsgevonden.”