‘Naar een reset voor Turkije en Trump’

Interview

Ekim Alptekin, de Utrechter die bemiddelt bij de Turkse lobby in de VS tegen Gülen, denkt dat de ervaring met Fortuyn hem van pas komt.

Foto AP

De Turkse regering is in haar nopjes. De topadviseur van Donald Trump op het gebied van defensie, Michael Flynn, heeft in een opinieartikel opgeroepen tot meer begrip voor Turkse standpunten. Hij noemt Fethullah Gülen, die wordt verdacht van het orkestreren van de mislukte machtsgreep van 15 juli, daarin „de Turkse Osama bin Laden”.

Afgelopen weekeinde bleek het lobby- en onderzoeksbedrijf van Flynn een opdracht te hebben lopen van een onbekend bedrijf van een Turkse Nederlander, Ekim Alptekin. Flynn heeft zich via Nederland laten inhuren door kringen rondom Erdogan, concludeerden Amerikaanse media.

Wie is die Ekim Alptekin?

Hij groeide op in de Utrechtse wijk Kanaleneiland en studeerde aan de Universiteit Utrecht. Hoewel hij ook een bedrijf heeft in Nederland, doet hij tegenwoordig vooral zaken vanuit Turkije. Hij is projectontwikkelaar in Istanbul en verkoopt defensiematerieel en in de Verenigde Staten geproduceerde kleine privévliegtuigen. Samen met een Turks topmodel heeft hij drie kinderen.

In zijn kantoor aan de Bosporus windt hij zich op over de manier waarop hij plotseling in de schijnwerpers is komen te staan. „De aanname is dat ik de lange arm van Turkije ben. Een soort verlengstuk van de regering. Dat ben ik helemaal niet.”

Dat er een opdrachtovereenkomst is tussen zijn Inovo BV in Utrecht en de Flynn Intel Group, ontkent hij niet. „Dat is volledig transparant. Omdat er een lobbycomponent aan zit, hebben we er zelf voor gekozen het openbaar te maken in het register van het Congres.”

Ervaringen in Nederland

De opdracht vloeit voort uit de overlap tussen zijn werk en zijn „passie voor internationale betrekkingen”, legt Alptekin uit. Hij is voorzitter van de Turks-Amerikaanse Raad, die de economische betrekkingen probeert te bevorderen. Een paar keer per jaar doet hij in Washington „een rondje denktanks om ervoor te zorgen dat ze begrijpen wat hier aan de hand is. Opgegroeid in Nederland heb ik denk ik een unieke kijk. Veel dingen die over Bolkestein en later Fortuyn gezegd werden, worden nu ook over Trump gezegd. Ik denk dat ze er vaak naast zitten als het over de islam gaat. Maar ze zijn wel bereid om te luisteren.”

De overeenkomst met Flynn Intel omschrijft hij als een „bescheiden research en lobbycontract” bedoelt om het „gebrek aan vertrouwen in de trans-Atlantische relatie en dan met name met Turkije te onderzoeken en te bekijken hoe die beter kan.” Het gaat totaal om „enkele tienduizenden, niet honderdduizenden euro’s. Het is een heel verkeerde grove aanname als je denkt dat je Mike Flynn, nota bene op verkiezingsdag, een artikel met jouw standpunt kunt laten schrijven. Nog voor geen miljoen”.

Kloof na couppoging

Aanleiding tot de opdracht is de couppoging van 15 juli en de kloof die sindsdien is gegroeid tussen de Turkse en de Amerikaanse regering. In Ankara is de stellige overtuiging dat Washington prediker Gülen de hand boven het hoofd houdt, die vanuit Pennsylvania zijn wereldwijde netwerk van volgelingen aanstuurt. Alptekin ziet de zege van Trump als de kans op een ‘reset’.

„De regering-Obama en het Clintonkamp hebben onwil getoond om na te denken over wat hier is gebeurd. Als op het Tiananmenplein in China iemand voor een tank gaat staan, is dat het een symbool van democratie. Als hier mensen voor tanks gaan liggen blijkbaar niet. Ik voel een verantwoordelijkheid naar de mensen die dat hebben gedaan en naar mijn tweede vaderland om daar iets mee te doen.”

De keuze viel om inhoudelijke redenen op het bedrijf van Flynn, zegt Alptekin. Toen de overeenkomst werd gesloten leek het er niet op dat Trump de verkiezingen zou winnen. „We hebben een gedeelde visie. Hij heeft zich altijd zorgen gemaakt over radicale islam, overigens niet een term die Erdogan snel zou gebruiken, en met name organisaties die zich op Amerikaanse bodem anders voordoen dan ze zijn. Hij denkt dat de gülenisten, zoals ze in Nederland worden genoemd, daaronder vallen. Ik denk dat het nog erger is.”

„Een van de redenen dat ik me daarover niet eerder expliciet heb uitgesproken is dat ik niet in hun vizier wil komen. Ze vermoorden mensen. Het is heel moeilijk uit te leggen buiten Turkije en klinkt al snel als fictie. Binnen een aantal jaar, als ik dan nog leef, zal het Nederlandse publiek dit wel begrijpen. Nu is de onwil om naar Erdogan te luisteren zo groot, dat mensen die waarheid niet willen zien. Maar naar de Gülenorganisatie wijzen is geen staatsideologie, het gaat om verifieerbare feiten. Er ligt inmiddels een goed onderbouwd dossier in Amerika.”

In ieder geval wordt het wantrouwen onder Trump minder, verwacht hij. „Trump begint met een frisse blik. Dat is heel erg nodig”.